Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2011/7243 K.2011/8668

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YA RGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dava konusu taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemişse de hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca, arsalarda kamulaştırma (değerlendirme) tarihinden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre değer biçilmesi gerekir. Emsalin sözcük anlamından da anlaşılacağı üzere, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek nitelikte olması gerekir.

Örneğin; arsa vasfında ve benzer yüzölçümünde olmak, bitişik ya da yakın mesafede bulunmak, aynı imar müsaadesine sahip olmak, satış tarihleri değerlendirme tarihine yakın olmak, fiyatları bakımından enazından yaklaşık değerde olmak gibi nitelikler “emsal” in Seçilmesinde öncelikle esas alınması ve aranması gereken unsurlardır.

Bu unsurlar yönünden benzer nitelik ve özelliklerin bulunmaması veya çok az olmasının değerlendirmede yanıltıcı sonuçlara götürmesi kaçınılmaz olacaktır.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal olarak alınan 1507 parsel sayılı taşınmazın geri çevirme kararıyla dosyaya getirtilen Belediye Başkanlığının yazısında; imar planları ve mücavir alan dışında kaldığı belirtilmiş ve bu özellikleriyle dava konusu taşınmaza emsal olamayacak nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Bu bağlamda mahkemece öncelikle Tapu Müdürlüğünden değerlendirme tarihinden önceki ve özel nitelik taşımayan uygun arsa satışlarına ilişkin kayıtların getirtilip, varsa tarafların gösterecekleri emsal kayıtlarda celbedikten sonra bilirkişi kurulundan, bunların her birisinin ayrı ayrı incelenip irdelenerek emsal olma niteliği taşıdığı anlaşılanlar arasından dava konusu taşınmaza en yakın nitelik ve özellikleri taşıyan taşınmazın somut emsal seçilerek, bu emsalle dava konusu taşınmazın karşılaştırılmasının yapılıp, değerinin belirlendiği ek raporlar alınmalıdır.

2-Kabule göre de; Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik 10. maddesinin onbirinci fıkrasına göre kamulaştırması yapılan taşınmaz mal tahsis edildiği kamu hizmeti itibarıyle sicile kaydı gerekmeyen bir niteliğe dönüşmüş ise, istek halinde mahkemece sicil kaydının terkinine karar verilir. Mahkemece Yasanın bu hükmü ve dava dilekçesinde kamulaştırılan taşınmazın tapusunun iptali ile Hazine adına tescilinin istendiği dikkate alınmadan kamulaştırılan taşınmazın tescili yerine terkinine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.