Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2012/10254 K.2012/10358

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yerinde bir kez bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa da alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.

Şöyle ki;

1-Tamamı kamulaştırılan 6058 m² lik dava konusu taşınmaz üzerinde verim çağına gelmiş 7-8 yaşlarında 73 adet vişne, 4 adet döngel ve 1 adet armut ağaçları bulunduğuna göre bu ağaçların tamamı dikkate alınarak kaplayacakları alan belirlenip buna göre bu alanın kapama vişne bahçesi olarak, varsa arta kalan kısmın da açık tarım arazisi olarak değerlendirilmesi gerekirken, taşınmazın tamamının açık tarım arazisi kabul edilerek üzerindeki diğer meyveli ağaçlara da maktuen değer verilmiş olması,

Kabule göre de;

2-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11.maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Geri çevirme kararı üzerine dosyaya gönderilen 2008 yılına ilişkin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğü verilerine göre buğdayda verim 380 kg iken 520 kg, satış fiyatı 0,50 TL iken 0,52 TL, üretim gideri 126 TL iken 287,33 TL, samanda verim 400 kg iken 640 kg, satış fiyatı 0,25 TL iken 0,195 TL, ayçiçeğinde verim 200 kg iken 210 kg, üretim gideri 84 TL iken 152,273 TL, haşhaşta verim

110 kg iken 580 kg, satış fiyatı 2,20 TL iken 0,39 TL, üretim gideri 294 TL iken 442,919 TL, haşhaşın yan üründe verim 110 kg iken 105 kg, satış fiyatı

2,80 TL iken 2,36 TL, arpada verim 380 kg iken 730 kg, satış fiyatı 0,40 TL iken 0,18 TL, üretim gideri 117 TL iken 267,264 TL alınan rapora göre hüküm kurulması,

3-Bilirkişi raporunda taşınmazın motopompla sulandığı belirtilmesine karşın motopompla sulamanın getireceği ek maliyetin de hesaplanıp değerlendirme yapılmaması,

4-Münavebeye alınan arpanın yan ürünü olan samanın bilirkişi raporunda değerlendirmeye alınmaması,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece bilirkişi kurulundan yukarıdaki bozma bentlerine uygun değerlendirme yapan ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.