Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2012/8173 K.2012/9580

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11.maddesinin 1.fıkrasının (f) bendi uyarınca; bilirkişi kurulu arazi niteliğindeki taşınmazın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak değerini tespit etmelidir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise, özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki gıda, tarım ve hayvancılık müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Bu itibarla;

Dosyaya getirtilen gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğü verilerine göre kuru arazi kabul edilen 2614, 2651 ve 2597 parsel sayılı taşınmazlarda buğday, buğday samanı ve soğanın fiyatı sırasıyla 0,55-0,15-0,40 TL olduğu halde hükme esas alınan bilirkişi raporunda sırasıyla 0,78-0,78-0,30 TL buğday ve soğanın masrafı sırasıyla 130 TL, 240 TL olduğu halde raporda sırasıyla 111 TL, 250 TL alındığı samanın ve soğanın verimi sırasıyla 300 kg ve 2000kg olduğu halde raporda sırasıyla 250 kg ve 2500 kg alındığı,

sulu kabul edilen 614 parsel sayılı taşınmaz yönünden buğdayın, samanın ve soğanın fiyatı sırasıyla 0,60TL, 0,18TL ve 0,40 TL olacakken sırasıyla 0,55TL, 0,15TL ve 0,30 TL alındığı, buğdayın, mısırın ve soğanın masrafı sırasıyla 90 TL, 130 TL ve 240 TL olacakken sırasıyla 130 TL, 200 TL ve 250 TL alındığı, saman ve soğanın verimi sırasıyla 250 kg ve 2000 kg olduğu halde raporda sırasıyla 300 kg ve 2500 kg alınmak suretiyle değer belirlenmiş olması,

2-Dava konusu 2614 parsel sayılı taşınmazın irtifak tesisi için kamulaştırılan alanı 17.119,51 m² olduğu halde 17.117,51 m² üzerinden hesap yapan rapora göre hüküm kurulması ve hükmün 2 numaralı bendinde de bu alanın 17.286,65 m² olarak gösterilmesi,

3-Dava konusu 2651 parsel sayılı taşınmazın irtifak tesisi için kamulaştırılan alanı 3.520,65 m² olduğu halde 3.520 m² üzerinden hesap yapan rapora göre hüküm kurulması ve hükmün 4 numaralı bendinde de bu alanın 3.689 m² olarak gösterilmesi,

4-Dava konusu 614 parsel sayılı taşınmazın irtifak tesisi için kamulaştırılan alanı 2.382,42 m² olduğu halde hükmün 7 numaralı bendinde bu alanın 2.425,72 m² olarak gösterilmesi ve 1 numaralı bentte maddi hata sonucu parsel numarasının 614 yerine 641 olarak yazılması,

5-İrtifak hakkı tesis edilmek amacıyla yapılan kamulaştırma işleminde kamulaştırma bedeli, taşınmazın irtifak hakkı tesisinden önceki değeri ile irtifak hakkı tesis edildikten sonraki değeri arasındaki farktan ibarettir.

Taşınmazın niteliğine göre Kamulaştırma Kanunu'nun 11. maddesinin 3. fıkrası hükmü gereğince taşınmazın tamamının bir bütün olarak değeri tespit edildikten sonra aynı maddenin son fıkrası uyarınca irtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oran ve tutarının gerekçeleri ile belirtilmesi gerekir.

İrtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oranı, taşınmazın cinsi, niteliği, kullanım şekli, irtifak hakkının niteliği (boru hattı, enerji nakil hattı vs.), taşınmazda kapladığı alan ve yeri, istikameti dikkate alınarak belirlenir.

Yargıtay uygulamalarında, taşınmazın niteliğine uygun kullanımını önemli ölçüde etkileyen özel bir durum söz konusu olmaması halinde arazilerde irtifak nedeniyle olabilecek değer kaybının irtifaktan etkilenen alanın mülkiyet değerinin %35 ini aşmaması gerektiği kabul edilmektedir.

Dava konusu 614 parsel sayılı taşınmaz için irtifaktan oluşacak değer kaybının %2,8 oranını geçmemesi gerekirken %6 oranda değer kaybı hesaplanması,

6-Dava konusu 2651 parsel sayılı taşınmaz yönünden davacının mülkiyet (pilon) kamulaştırma talebi olmadığı halde talep dışına çıkılarak mülkiyet (pilon) kamulaştırma bedeline hükmedilmiş olması,

7-Davalı Fetullah, Sami, Nasri ve ... tarafından 26.02.2009 tarihinde harcı yatırılarak açılmış bulunan karşı dava ile ilgili mahkemece hüküm kurulmamış olması,

8-Dava konusu 2651 ve 614 parsel sayılı taşınmazların tapu kaydında davalı hisselerinde bulunan haciz şerhinin hükmedilen kamulaştırma bedeline yansıtılmamış olması,