Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/1479 K.2014/4514

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasayla değişik 11.maddesinin birinci fıkrasının arazilere ilişkin (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (dava) tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır.

Mahallinde yapılan keşif sırasında bu yönde herhangi bir tespit yapılmamış olduğu halde, bilirkişi kurulu raporunda herhangi bir açıklamaya yer verilmeden bağ (üzüm) kısmı sulu kabul edilmiş, buna göre değer biçilmiştir. Sulama kaynağının ne olduğu açıkça gösterilmeden (taşınmazın üzerindeki bir su kaynağından veya yakınındaki bir dereden sulanıp sulanmadığı), kaynaktan alınan suyun taşınmazın tamamında ve her mevsim için fiilen yeterli olup olmadığı,

dereden sulanıyorsa bu suyun kendi doğal akışı ile mi yoksa özel bir pompalama ya da başka bir sistemle mi taşınmaza ulaştığı, yeraltı suyundan hangi sistemle yararlanıldığı hususları ayrıntılı bir biçimde araştırma yapılarak belirlenmeden, pompajla sulama varsa bunun için yapılacak giderlerin de üretim masraflarına ilave edilmesi gerektiği düşünülmeden düzenlenen bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulmuş olması,

2-Dava konusu taşınmazın 20.044,72m² lik kısmının kamulaştırılması talep edilmiş olduğundan, bu kısmın değerlendirme tarihi (dava tarihi) itibariyle fiilen ne kadarının açık tarım arazisi, ne kadarının bağ olduğu tespit edilerek, bulunacak m² değerlerinin kapladıkları alanlar ile çarpılması suretiyle bedel belirlenmesi gerekirken, 70.000 m² alana sahip dava konusu taşınmazın, 42.000 m² lik kısmının kuru tarla, 28.000 m²lik kısmının bağ olduğunun tespiti ile ortalama m² değeri tespit eden ve buna göre bedel belirleyen rapora göre hüküm kurulmuş olması,

3-Kamulaştırma nedeniyle dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan 49.955,83 m²lik kısmın niteliği, yüzölçümü, konumu, kullanım amacı ve geometrik durumu dikkate alındığında kamulaştırma nedeniyle herhangi bir değer kaybı olmayacağının kabulü gerekirken, artan kesimde %1 oranında değer kaybına hükmedilerek kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi,

4-Bilirkişi kurulu raporunda münavebeye alınan buğday, saman, tütün ve bağın (üzüm) kuru ve sulu şartlarda değerlendirme tarihi (2011 yılı) itibarıyla dekar başına asgari ve azami verimi ile ayrıntılı üretim gideri ile kg başına satış fiyatlarının gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilip rapordaki verilerin buna göre denetlenmesi gerektiğinin düşünülmemiş olması,

5-11.10.2011 gün ve 662 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a eklenen geçici 9. maddenin 3. paragrafında ise "DSİ'nin mülkiyetinde iken 5018 sayılı Kanunun geçici 12. maddesi gereğince Hazine'ye devredilen ve DSİ faaliyetleri için Hazine adına kamulaştırılan taşınmazlardan bu maddenin yayımı tarihi itibarıyla satışı yapılmamış, başka kurum ve kuruluşlara tahsis edilmemiş ve devredilmemiş olanların mülkiyetinin, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde DSİ adına re'sen tescil edileceği tescil işlemi nedeniyle hiç bir bedel ve harç alınmayacağı" hükmünü içerdiğinden, kamulaştırılan taşınmazın davacı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü adına tesciline karar verilmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, taşınmaz üzerinde yeniden keşif icra edilerek kamulaştırılan kısmının ne kadarının bağ, ne kadarının tarla niteliğinde olduğu, bağ kısmının ne şekilde sulandığı tespit edilerek bilirkişi kurulundan bozma nedenlerini karşılar rapor alınarak oluşacak uygun sonuç doğrultusunda temyiz edenin kazanılmış haklarıda gözetilerek karar verilmelidir.