Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/16663 K.2015/5685

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... Köyü 114 ada 4 parsel sayılı taşınmazın irtifak hakkı ve mülkiyet kamulaştırma bedelinin tespiti ve irtifak hakkının tesisi ile idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalı vekili (katılma yolu ile) tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme sonucu alınan bilirkişi raporu hükme yeterli değildir. Şöyle ki; 1-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında beyanlar hanesinde İsmail Küçükgüldal'a ait intifa hakkı bulunduğu belirtildiğine göre, tapuda mevcut intifa hakkının devam edip etmediği araştırılarak devam ettiğinin tespiti halinde intifa hakkı sahibinin de davaya dahil edilip, taraf teşkili sağlandıktan sonra karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının arazilere ilişkin (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (dava) tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır.

Mahallinde yapılan keşifler sırasında bu yönde herhangi bir tespit yapılmamış olduğu halde, hükme esas alınan raporda bilirkişi kurulunca sadece taşınmazın DSİ sulama sahası içerisinde bulunduğu ve sulu tarım arazisi olduğu belirtilerek sulu arazilerde uygulanan ürün münavebesi ve buna uygun kapitalizasyon faizi esas alınarak değer biçilmiştir.

Sulama kaynağının ne olduğu açıkça gösterilmeden (taşınmazın üzerindeki bir su kaynağından veya yakınındaki bir dereden sulanıp sulanmadığı), kaynaktan alınan suyun taşınmazın tamamında ve her mevsim için fiilen yeterli olup olmadığı,

dereden sulanıyorsa bu suyun kendi doğal akışı ile mi yoksa özel bir pompalama ya da başka bir sistemle mi taşınmaza ulaştığı, yeraltı suyundan hangi sistemle yararlanıldığı hususları ayrıntılı bir biçimde araştırma yapılarak belirlenmeden, pompajla sulama varsa bunun için yapılacak giderlerin de üretim masraflarına ilave edilmesi gerektiği düşünülmeden düzenlenen bilirkişi kurulu raporuna dayalı hüküm kurulması,

3-Kamulaştırma Yasasının 15.maddesinin son fıkrasında, bilirkişilerce -aynı Yasanın 11.maddesinin (f) bendi hükmü gözetilerek- yapılacak değer tespitinde, idarece belgelerin mahkemeye verildiği günün esas tutulacağı öngörülmüş olup buna göre dava tarihi olan 2013 yılına ait veriler esas alınarak kamulaştırma bedelinin tespiti gerekirken, bilirkişi kurulunca taşınmazın değerlendirilmesinde 2012 yılı verileri esas alınıp dava tarihine endeksleme yapmak suretiyle bedel tespit edilmesi,

4-Tapu kaydının incelenmesinden dava konusu taşınmazın 1507 m² lik kısmı üzerinde önceden.... lehine irtifak hakkı tesis edildiği anlaşılmış olup bu irtifak hakkının niteliği de belirlenerek taşınmazın değerinde oluşturması kaçınılmaz olan değer kaybının incelenmemiş olması,

5-Dava konusu taşınmazın üzerindeki mevcut şerhler ile birlikte idare adına tesciline karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

6-Mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedeli davalılar adına bankaya yatırılıp hükümle birlikte ödenmesine karar verildiğine göre kamulaştırma bedeline karar tarihine kadar faize hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece açıklanan nedenlerle gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden dava tarihi (yılı) itibariyle münavebeye alınacak ürünlerin sulu ve kuru şartlardaki verilerini gösterir cetvel getirtilerek, gerekirse yerinde yeniden keşif yapılıp hakimin gözlemi de tutanağa geçirilmek suretiyle bilirkişi kurulunca taşınmazın sulu ya da kuru tarım arazisi olup olmadığı açıkça araştırılıp saptanmalı, taşınmazın sulu tarım arazisi olduğunun belirlenmesi halinde yukarıda 3. bentdeki açıklamalar da dikkate alınarak taşınmazın değeri hesaplanmalı; susuz olduğunun tespiti halinde ise, buna uygun ürün münavebesi ile kapitalizasyon faizinin %6 oranında alınması suretiyle değer belirlenmeli ve diğer bozma nedenleri de dikkate alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.