Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2014/4404 K.2014/6127

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece bozmaya uyulmuşsa da, gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki;

1-Bozma ilamının 2. bendinde gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğü verilerine göre dekara ortalama verim buğday için 600 kg, şeker pancarı için 5750 kg olduğu halde, hükme esas alınan bilirkişi raporunda sırası ile 580 kg, 5500 kg alınmak suretiyle değer belirlenmiş olması doğru görülmeyerek karar bu nedenden dolayı da bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak alınan ve hükme esas kabul edilen bilirkişi raporunda buğdayın ortalama verimi 560 kg, şeker pancarının ortalama verimi ise 6000 kg alınmak suretiyle değer belirlenmiş olması,

2-Bozma ilamında buğdayın 23,20TL/da yan gelir, 130,1 TL/da masraflar ile şeker pancarının 404,93 TL/da masraf verileri yönünden herhangi bir bozma yapılmamasına rağmen bozma sonrası hükme esas alınan raporda sırasıyla 30,80 TL/da, 137,81 TL/da ve 501,27 TL/da alınmak suretiyle değer belirlenmiş olması,

3-Dava konusu taşınmaz ile aynı kamulaştırma kapsamında aynı bölgeden gelip Dairemizce incelenen (Eskişehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/631 Esas 2013/365 Karar, Dairenin 2014/1631 Esas-2014/3588 Karar sayılı dosyası) kamulaştırma bedelinin tespiti davasında dekara ortalama verim ayçiçeği için 350 kg, üretim masrafı 178,30 TL/da, domates için ortalama verim 4.750 kg, üretim masrafı 1363,48 TL/da olduğu halde hükme esas alınan bilirkişi raporunda sırası ile 300 kg, 226,28 TL/da, 5000 kg, 1814,10 TL/da alınmak suretiyle değer belirlenmiş olması,

4-Anayasa Mahkemesi 1. Bölümünün 19.12.2013 tarih ve 2013/817 sayılı kararında, kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davada uzun süren bir yargılama sonunda, dava tarihi itibarıyla belirlenen bedele hükmedilmesinin Anayasanın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiği kabul edilerek mal sahibine tazminat ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yasa koyucu da, bu hak ihlalini dikkate alarak, 6459 sayılı Kanunun 6. maddesiyle 2942 sayılı Kanunun 10. maddesine eklenen fıkrada (yürürlük tarihi 30.04.2013) kamulaştırma bedelinin tescili için açılan davanın dört ay içinde sonuçlandırılmaması halinde, tespit edilen bedele bu sürenin bitiminden itibaren faiz uygulanmasına ilişkin düzenleme getirmiştir.

Her ne kadar, getirilen bu faiz hükmü maddi hukuka ilişkin olup, aynı yasanın 29. maddesi gereğince yayımı tarihinden sonra açılacak davalara uygulanması gerekir ise de.

30.04.2013 tarihinden sonra açılacak davalar için yapılan bu düzenleme ile Anayasa Mahkemesinin makul süreyi aşan yargılamanın hak ihlali oluşturduğuna ilişkin kararı birlikte değerlendirildiğinde, 30.04.2013 tarihinden önce açılmış ve henüz kesinleşmemiş kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davalarında öngörülen dört aylık yargılama süresinin makul süre kabul edilerek,

hakkaniyet gereğince taşınmaz malikinin zararının giderilmesi amacıyla toplam 274.930,08 TL bedelden, ilk karar ile hüküm altına alınan 139.864,80 TL'si için dava tarihinden itibaren dört aylık sürenin bittiği 09.12.2010 tarihinden, ilk karar tarihi olan 09.06.2011'e kadar, bozma ilamından sonra artırılan 135.065,28 TL için ise davalı vekilinin temyiz dilekçesindeki talebi ile bağlı kalınarak ilk karar tarihi olan 09.06.2011'den ödeme tarihi 23.10.2013 tarihine kadar faiz işletilmesi gerekirken 274.930,08 TL kamulaştırma bedeli için 09.12.2010 ile 09.06.2011 tarihleri arası hesaplanan 12.405,57 TL yasal faize hükmedilmesi,