Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2015/14904 K.2015/14151

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, .... İli ... İlçesi ... Köyü eksi 105 ada 196 parsel sayılı taşınmaz, yeni 1745 ada 4 parsel ve 1746 ada 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-Davacı vekili dilekçesinde dava konusu 196 parsel sayılı taşınmazın 104,41 m² lik kısmının yol, inşaat ve emniyet sahası olarak kullanılması amacıyla alınan kamulaştırma kararına istinaden kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili ile yol olarak terkinini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, bu karar, davacı vekilinin temyiz aşamasında davayı takipten vazgeçtiklerini bildirmesi üzerine Dairemizin 07.04.2014 tarihli kararıyla, vazgeçme konusunda bir karar verilmesi gerektiği nedeniyle bozulmuştur.

Bozma sonrasında davacı vekilinin, davalı tarafın vazgeçme talebine yönelik kabul beyanı olmadığı gerekçesiyle, davanın esası hakkında karar verilmesini talep etmesi üzerine mahkemece davayı takipten vazgeçme talebi ve vazgeçmeye ilişkin davalı tarafça bildirilen bir kabul beyanı da olmadığı tespit edilip, tekrar davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu 196 parsel sayılı taşınmazın 104,41 m² lik kamulaştırılan alanının bedelinin tespiti ve bu kısmın idare adına tesciline ilişkin dava açıldıktan sonra 196 parsel sayılı taşınmazın imar düzenlemesine tabi tutulduğu ve imar müdürlüğünün yazısında %40 oranında DOP kesildiği, yolda kalan kısımların bedelsiz olarak yola terkininin yapıldığı,

yeni oluşan parsellerin yola terklerinin bulunmadığı bildirilmiş olduğuna göre kamulaştırmaya konu olan alanın bedelsiz olarak yola terkini yapılan kısımda kalıp kalmadığı belirlenip, bu yönde davacı idare tarafından kamulaştırmadan vazgeçmeye ilişkin bir kararın bulunup bulunmadığı hususları ayrıntılı bir şekilde araştırılıp, sonucuna göre karar verilmesi, bedelsiz yola terkedilen kısım dışında kaldığının anlaşılması halinde de ifrazdan sonraki tapu kaydı dikkate alınarak en son tapu durumuna göre ve infazda tereddüt yaratmayacak şekilde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi,

Kabule göre de;

2-Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca (nazım imar planı içinde bulunan ancak, belediye hizmetlerinden yararlanmayan ve meskûn yerler arasında yer almayan bir taşınmazın arsa olarak değerlendirilebilmesi için) dava konusu taşınmazın 1981 tarihli 1/1000 ölçekli imar planı içerisine alınış amacı, aynı tarihli 1/1000 ölçekli imar planının yapılış amacı, şehir imar planı olup olmadığı, bu planın daha sonra iptal edilip edilmediği ve dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli imar planında olup olmadığı araştırılmalıdır.

Dava konusu taşınmazın kısmen 1/1000 ölçekli imar planında olduğu anlaşılmakla, mahkemece kamulaştırılan alanın 1/1000 ölçekli imar planı içinde kalıp kalmadığı, kalıyorsa, bu plan içine alındığı tarih, hangi amaçla plan kapsamına alındığı,

yerleşim merkezine uzaklığı, plandaki konumu, sınırları ve mücavir alan içinde yer aldığı belediyenin nüfus ve yapılaşma yoğunluğu, genişleme hızı, taşınmazın altyapı hizmetlerine yakınlığı, kullanma biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları, bu verilere göre taşınmazın nazım planının hazırlanma amacı olan uygulama imar planı kapsamına alınmasının yakın bir olasılık olması vs. hususları araştırılarak,

dava konusu taşınmazın kamulaştırılan alanının 1/1000 ölçekli imar planında kalan bölümünün arsa, geri kalanın yukarıda açıklanan hususları taşımadığının anlaşılması halinde tarım arazisi olarak değerlendirilmesi gerekirken, yetersiz araştırma ve eksik inceleme ile dava konusu taşınmazın arsa niteliğine göre değer belirleyen raporun hükme esas alınması,

3-2942 Sayılı Yasanın 11. maddesinin (d) bendi gereğince emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmaz ile emsalin karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Bu itibarla dava konusu taşınmaz ve emsal olarak incelenen .... Köyü 105 ada 148 parsel sayılı taşınmazın değerlendirme tarihi olan 2011 yılındaki emlak vergisine esas asgari m² değerinin (belediyenin cadde, sokak itibariyle belirlediği m² değeri) belediye başkanlığından getirtilerek karşılaştırılması ve değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğundan bu farklılık ve çelişkinin giderilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

4-Dava konusu taşınmaza emsal alınarak incelenen .... Köyü 105 ada 148 parsel sayılı taşınmazın emsal alınan 20.10.2010 tarihli satışına ilişkin alıcısını, satıcısını ve satış bedelini gösterir satış akit tablosu ile ilk tesis tarihinden itibaren tedavüllü tapu kayıt örneğinin ilgili tapu müdürlüğünden getirtilerek bilirkişi raporunun denetlenmemiş olması,

5-Dava konusu taşınmazın dava tarihi( 2011) itibariyle, emsal taşınmazın satış tarihi itibarıyla ( 20.10.2010 ) imar düzenlemesi sonucu oluşmuş imar parseli olup olmadığı, imar parseli ise düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediği, düşülmüş ise oranının belediye başkanlığı imar ve tapu müdürlüklerinden getirtilerek incelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden İmar Yasasının 18. maddesinin 2. fıkrası gözetilerek düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiğinin dikkate alınmamış olması,

Doğru görülmemiştir.