Yargıtay 18. Hukuk Dairesi E.2016/2493 K.2016/3542

Dava dilekçesinde, davalı birliğin 17.02.2011 tarihli genel kurul toplantısının iptali, olmaz ise davacının üyelikten ihracına dair kararın iptali istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dava dilekçesinde; kanun ve tüzüğe aykırı yapılan davalı birliğin 17.02.2011 tarihli genel kurul toplantısının iptali, olmaz ise davacının üyelikten ihracına dair kararın iptali istenilmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu'nun 20. maddesinde. "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, genel hükümler ile 06.10.1983 tarihli ve 2908 sayılı Dernekler Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 34. maddesinde.

"Diğer kanunlarda, 3512 sayılı Cemiyetler Kanunu, 1630 sayılı Dernekler Kanunu veya 2908 sayılı Dernekler Kanunu ile bunların ek ve değişikliklerine veya belli maddelerine yapılan atıflar, bu Kanuna veya bu Kanunun aynı konuları düzenleyen madde veya maddelerine yapılmış sayılır. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde aynı konuları düzenleyen 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ilgili hükümlerine atıf yapılmış sayılır." 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 83. maddesinde.

“Toplantıda hazır bulunan ve kanuna veya tüzüğe aykırı olarak alınan genel kurul kararlarına katılmayan her üye, karar tarihinden başlayarak bir ay içinde; toplantıda hazır bulunmayan her üye kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her hâlde karar tarihinden başlayarak üç ay içinde mahkemeye başvurmak suretiyle kararın iptalini isteyebilir. Diğer organların kararlarına karşı, dernek içi denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası açılamaz.

Genel kurul kararlarının yok veya mutlak butlanla hükümsüz sayıldığı durumlar saklıdır." 78. maddesinde. "Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun, tüzük değişikliği ve derneğin feshi hallerinde üçte ikisinin katılımıyla toplanır; çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz.

Ancak, bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz." hükümlerine yer verilmiştir.

Davalı birlik tüzüğünün 6. maddesinde; "Aşağıdaki hallerde üreticiler üyelikten çıkarılabilir. a)Kanun, Yönetmelik ve tüzükte yer alan hükümleri yerine getirmemek. b)Birliğin aleyhine faaliyet göstermek. c)Birlik talimatlarına uymamak. d)Üyelik aidatlarını ödememek ve birliğe karşı olan taahhütlerini yerine getirmemek...." 14. maddesinde; "... Genel kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa, ikinci toplantı bir hafta ve çoğunluk şartı aranmadan aynı gündem ile, aynı yer ve saatte yapılır. Ancak ikinci toplantıda kurucu üye sayısı olan en az on altı üyenin katılması şarttır. ..." düzenlemeleri mevcuttur.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının davalı birliğin üyesi olduğu, birlik tüzüğü uyarınca üyenin süt üretiminin %75 ini birliğe teslim etmesi gerekirken davacının bu taahhüdüne uymayıp 2010 yılı temmuz ayından itibaren ürettiği sütleri kendisinin pazarladığı, 2011 yılı için birliğe süt teslimi yapmadığı, aidat borcunu ödemediği, birlik yönetim kurulu kararı ile davacının üyelik yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle birlik üyeliğinden ihraç edildiği, davalı birliğin yeterli çoğunluk sağlanamadığından ertelenen genel kurul toplantısını 17.02.2011 tarihinde yaptığı, toplantıya kurucu üye sayısından (16) fazla üyenin (23) katıldığı,

toplantı yeter sayısının bulunduğu, bunlardan dokuzunun kurucu üye olduğu, toplantıda diğer gündem maddelerinin yanında davacının birlik üyeliğinden ihracının da görüşülerek yönetim kurulu kararının onaylandığı, ihraç kararının davacıya 05.05.2011 tarihinde tebliğ edildiği,

davacının 17.02.2011 tarihli genel kurul toplantısının iptali olmaz ise davacının üyelikten ihracına dair kararın iptali istemli eldeki davayı 18.07.2011 tarihinde açtığı, karar iptali için kanunda öngörülen hak düşürücü sürenin geçtiği, mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak birlik tüzüğünün 14. maddesine göre genel kurula 16 kurucu üye katılmadığından yok hükmünde olduğunun tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda gösterilen yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar dikkate alındığında, çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle birlik genel kurul toplantısının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmayacağı, ancak ikinci toplantıda kurucu üye sayısı olan en az on altı üyenin katılmasının zorunlu olduğu, toplantı yeter sayısının bulunduğu, davalı birliğin 17.02.2011 tarihli genel kurul toplantısının usul, yasa ve tüzüğe uygun yapıldığı, yok hükmünde sayılmasının gerektirir bir durumun varlığı ispat edilemediği halde tüzük hükmünü hatalı değerlendiren bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle yerinde olmayan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.