Yargıtay 19. Ceza Dairesi E.2017/5161 K.2018/9109

Otoyol ve/veya köprülerden ücret ödemeden geçme eyleminden dolayı kabahatli Ünal Üstünkaya hakkında 65,65 Türk Lirası geçiş ücreti ve 656,50 Türk Lirası ceza tutarı olmak üzere toplam 722,15 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına ilişkin Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş.’nin 06/06/2017 tarihli ve 352128170606161648 Bildirim Nolu idarî para cezasına karşı yapılan başvurunun kabulü ile anılan cezanın kaldırılmasına dair Finike Sulh Ceza Hâkimliğinin 12/07/2017 tarihli ve 2017/428 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 17/10/2017 gün ve 9030 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24/10/2017 gün ve KYB. 2017-58978 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre;

1- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 4; maddesinde hangi fiillerin kabahat oluşturduğunun kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve hükmün içeriğinin, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle de doldurulabileceği, kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarının ancak kanunla belirlenebileceği, 16. maddesinde; kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibaret olduğu, 22. maddesinde;

kabahat dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye ilgili kanunda açıkça gösterilen idarî kurul, makam veya kamu görevlilerinin yetkili olduğu, kanunda açık hüküm bulunmayan hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşunun en üst amiri bu konuda yetkili olduğu, idarî kurul, makam veya kamu görevlilerinin, ancak ilgili kamu kurum ve kuruluşunun görev alanına giren yerlerde işlenen kabahatler dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye yetkili olduğunun düzenlendiği,

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 30/1. maddesinde. Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verileceği, aynı maddenin 5. fıkrasında.

4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edileceği, ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak,

yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödeneceği, işletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edileceği, 7. fıkrasında;

geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağının belirtildiği,

3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında özel hukuk tüzel kişisi Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. tarafından işletilen Gebze-İzmir otoyolundan olay tarihinde muterizin aracıyla geçiş ücreti ödemeden geçiş yaptığından bahisle geçiş ücreti ile on katı ceza tutarı geçiş ihtarnamesi düzenlenerek muterize tebliğ edildiği,

muterizin cezanın iptali talebiyle başvurduğu Finike Sulh Ceza Hâkimliğinin 12/07/2017 tarihli ve 2017/428 değişik iş sayılı kararla itiraz konusu idari yaptırım kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de, anılan otoyol geçiş ücreti ve 10 katı cezanın 5326 sayılı Kanun kapsamında itirazı kabil bir karar olmadığı gözetilmeksizin, başvurunun görev yönünden reddi yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde,

2- Kabule göre de, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 22/4. maddesinde yer alan "4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun yer bakımından yetki kuralları kabahatler açısından da geçerlidir" şeklindeki hükmü nazara alındığında, kabahat eyleminin gerçekleştiği yerin Yalova il sınırlarında kaldığı ve yetkili yerin Yalova olduğu gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma ihbarnamesinin (1) ve (2) nolu bentlerinin her ikisi yönünden yapılan incelemede;

5326 saylı Kabahatler Kanunu'nun " Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesi " (1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.

(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir." hükümlerini,

Aynı Kanun'un " İdari yaptırım kararı verme yetkisi" başlıklı 22. maddesi "(1) Kabahat dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye ilgili kanunda açıkça gösterilen idarî kurul, makam veya kamu görevlileri yetkilidir.

(2) Kanunda açık hüküm bulunmayan hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşunun en üst amiri bu konuda yetkilidir.

(3) İdarî kurul, makam veya kamu görevlileri, ancak ilgili kamu kurum ve kuruluşunun görev alanına giren yerlerde işlenen kabahatler dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye yetkilidir.

(4) 4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun yer bakımından yetki kuralları kabahatler açısından da geçerlidir. " hükümlerini,

Yine aynı Kanun'un " Başvurunun incelenmesi" başlıklı 28/1. maddesi ise, " (1) Başvuru üzerine mahkemece yapılan ön inceleme sonucunda;

a) Yetkili olmadığının anlaşılması halinde dosyanın yetkili sulh ceza mahkemesine gönderilmesine,

b) Başvurunun süresi içinde yapılmadığının, başvuru konusu idarî yaptırım kararının sulh ceza mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadığının veya başvuranın buna hakkı bulunmadığının anlaşılması halinde, bu nedenlerle başvurunun reddine,

c) (a) ve (b) bentlerinde sayılan nedenlerin bulunmaması halinde başvurunun usulden kabulüne,

Karar verilir." hükümlerini amirdir.

3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında özel hukuk tüzel kişisi olan Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. tarafından işletilen Gebze-İzmir otoyolundan 06.06.2017 tarihinde ihlalli geçiş yaptığı tespit edilen muteriz hakkında 65,65 Türk Lirası geçiş ücreti ve 656,50 Türk Lirası ceza tutarı olmak üzere toplam 722,15 Türk lirası para cezası uygulanması işlemine karşı Sulh Ceza Mahkemeleri nezdinde itiraz edilemeyeceği,

zira muteriz hakkında yapılan işlemin 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 22. maddesinde sayılı merci ve makamlar tarafından tesis edilen bir idari yaptırım kararı olmadığının açık olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hukuk mahkemeleri tarafından incelenip karara bağlanması gereken bir husus olduğunun kabulü gerekeceği,

Dosyayı itiraz üzerine inceleyen Finike Sulh Ceza Hâkimliği'nce öncelikle başvuru konusu işlemin sulh ceza mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadığı gerekçesi ile başvurunun reddine dair karar verilmesi gerektiği,

mahkemenin itiraz konusu uyuşmazlıkta kendisini görevli olarak kabul etmesi halinde dahi kabahatin işlendiği yerin Yalova Sulh Ceza Hakimliği'nin yargı sınırları içerinde kaldığını tespit etmek suretiyle 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 22/4. maddesinde yer alan "4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun yer bakımından yetki kuralları kabahatler açısından da geçerlidir" şeklindeki hükmünü de gözeterek yetkisizlik kararı vermesi gerekirken belirtilen hususlar gözetilmeksizin işin esasına girmek suretiyle itirazın kabulü ile para cezasının kaldırılmasına dair verdiği kararın usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla;