Yargıtay 19. Ceza Dairesi E.2019/23946 K.2019/8881

Sözleşmeli avukat bulundurmama eyleminden dolayı ... hakkında 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35/3. maddesi uyarınca 184.812,00 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına dair İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 23/03/2017 tarihli ve 2016/1839 kabahat, 2017/70 sayılı idarî yaptırım kararına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin İzmir 6. Sulh Ceza Hâkimliğinin 09/05/2017 tarihli ve 2017/2168 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 19/03/2019 gün ve 504 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 29/03/2019 gün ve KYB-2019-31472 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre,

1- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Yalnız avukatların yapabileceği işler" başlıklı 35/3. maddesinde yer alan "Dava açmaya yeteneği olan herkes kendi davasına ait evrakı düzenleyebilir, davasını bizzat açabilir ve işini takip edebilir.

Ancak, Türk Ticaret Kanununun 272 nci maddesinde ön görülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır.

Bu fıkra hükmüne aykırı davranan kuruluşlara Cumhuriyet savcısı tarafından sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgarî ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idarî para cezası verilir." şeklindeki hüküm nazara alındığında, dosya kapsamına göre, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca anılan şirket tarafından bahse konu düzenlemeler uyarınca sözleşmeli avukat bulundurulmadığından bahisle söz konusu idarî yaptırım kararı uygulanmış ise de;

adı geçen firmanın İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına göndermiş olduğu 20/03/2017 tarihli cevabî yazı ekinde Avukatlar ... ve ...'a dava vb. hukuk işlerinin takibi için verilen 30/01/2009 ve 26/01/2012 tarihli vekâletname suretlerinin ibraz edildiğinin anlaşılması karşısında, söz konusu vekâletnamelerin düzenlendikten sonra şirket tarafından avukatlara serbest meslek makbuzuyla ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılıp,

serbest meslek makbuzu var ise makbuzlarda belirtilen şekilde avukatlara ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda şirket muhasebe kayıtlarının incelenmesi suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde,

2- Kabul ve uygulamaya göre de, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 20. maddesinde yer alan "(1) Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idarî para cezasına karar verilemez.

(2) (Değişik: 6/12/2006-5560/33 md.) Soruşturma zamanaşımı süresi; a) Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde beş, b) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde dört, c) Ellibin Türk Lirasından az idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıldır......." şeklindeki hüküm nazara alındığında, somut dosya kapsamına göre kabahatli firma hakkında 23.03.2009 ile 04.10.2016 tarihleri arasına ilişkin sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğuna uymadığından bahisle idari yaptırım kararı uygulandığı,

anılan idari para cezasının kabahatli şirketin sözleşmeli avukat tayin etmediği her ay için belirlenmesi gerektiği ve uygulanan idari para cezalarının miktarları da dikkate alındığında, kabahatli hakkındaki 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarının tamamı ile 2014 yılı Şubat ayına kadar olan idari para cezalarının 5326 sayılı Kanun'un 20/2-c maddesi gereğince soruşturma zaman aşımına uğradığı, 2014 yılı Şubat ayından sonraki zaman dilimine ilişkin idari para cezalarının ise zaman aşımına uğramadığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden,

Merciince itirazın bu yönlerden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;

Muteriz şirket tarafından belirtilen vekâletnamelerin düzenlendikten sonra şirket tarafından avukatlara serbest meslek makbuzuyla ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılıp, serbest meslek makbuzu var ise makbuzlarda belirtilen şekilde avukatlara ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda şirket muhasebe kayıtlarının incelenmesi suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gibi 5326 sayılı Kanunun 20 maddesinin '' (1) Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idarî para cezasına karar verilemez.

(2) (Değişik: 6/12/2006-5560/33 md.) Soruşturma zamanaşımı süresi; a) Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde beş, b) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde dört, c) Ellibin Türk Lirasından az idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç, yıldır.

(Ek cümle: 13/2/2011-6111/22 md.) Ancak, 89 uncu maddesi hariç olmak üzere 1111 sayılı Askerlik Kanunu, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun, 3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu,

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda belirtilen ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilemez, verilmiş olanlar düşer.(3) Nispî idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde zamanaşımı süresi sekiz yıldır.

(4) Zamanaşımı süresi, kabahate ilişkin tanımdaki fiilin işlenmesiyle veya neticenin gerçekleşmesiyle işlemeye başlar.(5) Kabahati oluşturan fiilin aynı zamanda suç oluşturması halinde suça ilişkin dava zamanaşımı hükümleri uygulanır. '' yönündeki düzenleme ile idari para cezasına konu eylem birlikte değerlendirildiğinde, anılan eylem nedeniyle düzenlenebilecek idari para cezalarının en fazla 5 yıl soruşturma zamanaşımına tabi olacağının da dikkate alınması gerektiği anlaşılmakla;