Yargıtay 19. Ceza Dairesi E.2019/29107 K.2019/10789

Hizmette tekasül ile askeri aracın mühimce hasarına sebebiyet vermek suçundan sanık ...'ın, 1132 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 137 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 62. maddeleri uyarınca 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, Hazine zararının 353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesi gereğince sanıktan denetim süresi içerisinde 6 eşit taksitte alınmasına,

39,90 Türk lirası nisbî harcın sanıktan tahsiline, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi gereğince 672,81 Türk lirası tutarındaki hazine zararının ödemesi koşuluyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl denetim süresi belirlenmesine dair Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Donanma Komutanlığı Gölcük Askeri Mahkemesinin 05/07/2013 tarihli ve 2013/306 Esas,

2013/304 Karar sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 19/04/2019 gün ve 94660652-105-10-17172-2018-Kyb sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 03/05/2019 gün ve 2019/44761 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede; Dosya kapsamına göre, 1-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri gereğince sanığın üzerine atılı eylem nedeniyle 1.950,00 Türk lirası hazine zararı doğduğu ve bu zararın 353 sayılı Kanun'un 16. maddesi gereğince tazminine hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, amortisman hurda bedeli düşüldükten sonra kalan miktar olan 672,81 Türk lirası tutarındaki hazine zararının denetim süresi içerisinde birer aylık eşit taksitler halinde 6 eşit taksitte ödenmesi koşuluyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesinde,

2-Kural olarak ceza yargılamasında harç alınmaması gerekmekte olup bu kuralın tek istisnasını oluşturan şahsî hukuka ait tazminata hükmedilmesi hususu 5271 sayılı Kanun'da düzenlenmemiş olduğundan, 01/06/2005 tarihinden itibaren ceza mahkemelerinde açılan davalarda maddî veya manevî tazminata da karar verilemeyeceğinden ceza mahkemeleri kararlarıyla bu kararlara karşı itiraz, istinaf veya temyiz kanun yollarına başvurulması durumunda herhangi bir harç alınamayacak olması karşısında,

mahkemesince sanığın mahkûmiyetine ve kamu zararının giderilmesi şartına bağlı olarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilip ayrıca nisbî harç bedelinin sanıktan tahsiline karar verilemeyeceği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde, isabet görülmediği gerekçesiyle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

I)Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemini içeren ihbarnamesinde yer alan 1 nolu bendi yönünden yapılan incelemede;

5271 sayılı CMK’nin 231/6-c maddesinde; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi şartına bağlandığı görülmektedir.

Ancak aynı maddenin 9. fıkrasında; sanığın CMK 231/6 (c) bendinde belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebileceği de düzenlenmiştir.

Yerel mahkemece; hizmette tekasül sonucu ortaya çıkan hazine zararından amortisman bedeli düşülerek hesaplanan miktarın verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşmesinden itibaren 6 aylık eşit taksitler halinde ödenmesine karar verilmiştir.

Hasara uğrayan ve bu nedenle onarım gören askerî eşya nedeniyle meydana gelen Hazine zararının tespiti sırasında işçilik ve malzeme giderlerinden, değişen parçaların amortisman (yıpranma) ve hurda bedellerinin düşülmesi gerekmekte olup; bu husus ...B.lığının 23/06/1959 tarihli ve 122-1 sayılı Hasar veya Ziyana Uğratılan Ordu Mallarının Tazminine Esas Değerleri Hakkındaki Özel Talimatın 3’üncü maddesinin (d) bendinde “malın eskime payı kadar kıymetinin ödeme fiyatından düşülmesi” gerektiği şeklinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla hazine zararından amortisman bedelinin düşülmesi takdir yetkisinin kullanımı değil uygulamaya yönelik bir zorunluluktur.

Bütün bu yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma isteminin bu yönden REDDİNE,

II)Kanun yararına bozmaya konu ihbarnamenin sanığın mahkûmiyetine ve kamu zararının giderilmesi şartına bağlı olarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilip ayrıca nisbî harç bedelinin sanıktan tahsiline karar verilemeyeceğine dair 2 nolu bendi yönünden yapılan incelemede;