Yargıtay 19. Ceza Dairesi E.2019/33082 K.2021/4864

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na muhalefet etmekten kabahatli ... Otomotiv Turizm İnşaat Taahhüt Hizmet Limited Şirketi hakkında, anılan Kanun'un 36/3-a maddesi gereğince Çarşamba Trafik Denetleme Büro Amirliğinin 19/02/2018 tarihli ve IH 896292 sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 2.018,00 Türk lirası idarî para cezasına yönelik başvurunun reddine dair Çarşamba Sulh Ceza Hâkimliğinin 08/05/2018 tarihli ve 2018/504 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 16/09/2019 gün ve 7419 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02/10/2019 gün ve KYB-2019-93884 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize verilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 18/09/2017 tarihli ve 2016/15686 esas, 2017/6937 karar sayılı ilâmında, “...Araç kiralama şirketlerinin, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu kapsamında, araç kiralama tarihlerinden belli bir süre önce, belli tarihlerde kullanmak üzere araç kiralayan kişilerin açık kimlik bilgilerini, yasada yer alan bilişim sistemine usulüne uygun biçimde kayıt yapmaları halinde; kiralama tarihleri içinde meydana gelebilecek trafik kural ihlallerini, o tarihte işletmecilerden araç kiralayan kişilerin yaptıkları kabul edilmelidir.

Keza, Anayasa'nın "İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzel kişiliği" başlıklı 123. maddesi; ".. idare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir." hükmünü amirdir.

Dolayısıyla, 1774 sayılı yasa gereği oluşturulan kiralık araç kimlik bildirme sistemini denetlemek ve takip etmekle yükümlü olan idarenin, trafik kural ihlalinin yapıldığı anda aracı süren ve varsa kiralayan kişinin kimliğini tespit etmekle ve bu sistem üzerinde usulüne uygun kaydedilen ve aracı kiralayan kişinin kimlik bilgisi esas alınarak idari para cezası tutanağı düzenlemekle de yükümlü olduğu değerlendirilmektedir.

Dolayısıyla, itirazı değerlendiren mahkemece, aracı kiraya veren işletmecinin itiraz gerekçeleri ve elindeki kira sözleşmesi ile internet sistemi çıktısının bir örneği, cezayı düzenleyen idareye gönderilmek suretiyle, itiraz konusu kira sözleşmesi ve tutanağın, sistemde kayıtlı kiralık aracı kullanan kişinin kimlik bilgileri hakkında bir araştırma yapılarak düzenlenip düzenlenmediği sorulmaksızın itirazın reddine karar verilmesinde isabet bulunmadığı...” şeklinde belirtildiği üzere, sürücü belgesi olmadan araç sürülmesine izin vermek eylemi nedeniyle araç tescil plakasına istinaden idarî yaptırım kararı düzenlendiği,

ancak dosyada mevcut araç teslim fişi ile sabit olduğu üzere, ... plakalı aracın 16/02/2018 ile 20/02/2018 tarihleri arasında ... Otomotiv tarafından ... isimli kişiye kiralandığı ve muteriz şirket tarafından anılan aracın Kiralık Araç Bildirim Sistemine (KABİS) kaydının girildiğinin de dosyada mevcut olan Samsun Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 03/04/2018 tarihli yazı cevabından anlaşıldığı,

idari para cezası karar tutanağının düzenlendiği 18/02/2018 tarihinde saat 02:30'da aracın kiralayan kişide olduğunun anlaşılmış olması karşısında, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dosya içerisinde bulunan araç teslim fişi uyarınca ... plakalı aracın 16.02.2018 tarihinde ... isimli şahsa kiralanarak teslim edildiğinin anlaşıldığı, Samsun Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü'nün 03.04.2018 tarih, 9298 sayılı yazısı ekinde bulunan belgeden, anılan kiralık aracın 16.02.2018 tarih, saat 18.30 ile 19.02.2018 tarih saat 15.34 arasında kiraya verildiği hususunun KABİS sisteminde de yer aldığı ve belgedeki TC Kimlik numarası ile kiracı ...'e ait olup dosya içerisinde sureti bulunan sürücü belgesindeki TC Kimlik numaralarının aynı olduğunun görüldüğü,

Çarşamba Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü' nün 11.04.2018 tarihli cevabi yazısında 19.02.2018 tarih, saat 02.30 'da ... plakalı aracın ... tarafından sürücü belgesiz olarak kullanılması nedeni ile muteriz hakkında da idari para cezası uygulandığının belirtildiği anlaşılmış ise de; aracı, sürücü belgesi bulunan kiralayana kiraya verip teslim eden muterizin, kira sözleşmesinde ismi bulunmayan üçüncü bir şahıs tarafından, kiralama dönemi içerisinde aracın sürücü belgesiz olarak kullanılmasından sorumlu tutulamayacağı anlaşıldığından;