Yargıtay 19. Ceza Dairesi E.2020/4957 K.2021/2204

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

5187 sayılı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 2. maddesi;

"a) Basılmış eser: Yayımlanmak üzere her türlü basım araçları ile basılan veya diğer araçlarla çoğaltılan yazı, resim ve benzeri eserler ile haber ajansı yayınlarını,

b) Yayım: Basılmış eserin herhangi bir şekilde kamuya sunulmasını,

c) Süreli yayın: Belli aralıklarla yayımlanan gazete, dergi gibi basılmış eserler ile haber ajansları yayınlarını,...

İfade eder."

5187 sayılı Kanun'un "yeniden yayım" başlıklı 24. maddesi;

"Bir süreli yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimleri kaynak göstermeksizin yeniden yayımlayanlar beşmilyar liradan onmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.

Bu eserleri, yeniden yayım hakkı saklı tutulmuş olmasına rağmen, süreli yayın sahibinin izni olmadan yeniden yayımlayanlar yirmimilyar liradan kırkmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar." hükmünü amirdir.

Buna göre "yeniden yayım" suçunun (24/1. madde) maddi unsurları;

- Bir süreli yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimleri,

- Kaynak göstermeksizin yeniden yayımlamak olup,

Suçun faili; haber ajansı yayınları dahil olmak üzere bir süreli yayında var olan haber, yazı ve resimleri kaynak göstermeksizin yayımlama (neşir) faaliyetini gerçekleştiren kişi, suçun konusu; haber, yazı veya resim, suçun mağduru; bu haber, yazı ve resimler üzerinde hak sahibi olan kişilerdir. Kanun'da bu suç için öngörülen yaptırım, güncel haliyle 5.000 TL'den 10.000 TL'ye kadar adli para cezasıdır.

Bu suçun nitelikli halinin (24/2. madde) unsurları ise;

- Bir süreli yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimleri,

- Yeniden yayım hakkı saklı tutulmuş olmasına rağmen,

- Süreli yayın sahibinin izni olmadan yeniden yayımlamaktır.

Nitelikli halde suçun faili; haberin kaynağını gösterse dahi, yeniden yayım hakkı, hak sahibi tarafından saklı tutulmuş olan haber, yazı ve resimleri, süreli yayın sahibinin izni olmaksızın yeniden yayımlayan kişi, suçun konusu; önceden bir süreli yayında yayımlanmış olmak şartıyla, yeniden yayım hakkı saklı tutulan haber, yazı veya resim, suçun mağduru ise; yeniden yayım hakkını saklı tutan hak sahibi ile yeniden yayım hakkı saklı tutulan haber, yazı ve resmi hukuka uygun biçimde elde eden bir diğer süreli yayın sahibi olabilir. Suçun nitelikli halinin işlenmesi karşısında öngörülen yaptırım ise güncel haliyle 20.000 TL'den 40.000 TL'ye kadar adli para cezasıdır.

5187 sayılı Kanun'un 24/1. maddesinde suç oluşturan eylem, herhangi bir süreli yayında yayımlanmış olan haber, yazı ve resmi, kaynak göstermeden yayımlamak iken, 24/2. maddesinde suç oluşturan eylem herhangi bir süreli yayında yayımlanmış olan ve süreli yayın sahibi tarafından yeniden yayım hakkı saklı tutulmuş olan haber, yazı ve resmi süreli yayın sahibinin izni olmaksızın yeniden yayımlamaktır. Dolayısıyla, yeniden yayım suçunun temel şekli ile nitelikli hali arasında; suçun unsurları, faili, konusu ve mağduru ile öngörülen yaptırımlar bakımından esaslı farklılıklar bulunmaktadır.

Temyize konu edilen hükme esas somut olayda; katılanın sahibi olduğu "iha.com.tr" adlı internet sitesi üzerinden, aboneleri tarafından şifre veya bir anahtar cihaz aracılığıyla girilen ajansın servis ettiği güncel haberlerin fotoğraflarının sanığın yazı işleri müdürü olduğu yerel gazetede yayımlanması eylemi dava konusu yapılmış, sanığın 5187 sayılı Kanun'un 24/2. maddesi gereği cezalandırılması istenmiştir.

Mahkemece öncelikle araştırılması gereken husus, sanığın suça konu yerel gazetedeki konumu ve görevi, devamla suç oluşturduğu iddia edilen eylemin 5187 sayılı Kanun'un 24. maddesinin hangi fıkrasını ihlal ettiğini tespit etmek ve sonuç olarak sanığın görevi ve davranışları ile bu eylem arasında 5187 sayılı Kanun'a göre bir illiyet bağı kurmak suretiyle bir hüküm vermektir.

Yukarıda yapılan tüm bu açıklamalar ışığında;

Her ne kadar katılan yeniden yayın hakkını saklı tuttuğunu belirtmişse de, katılan "İhlas" haber ajansına yeniden yazı yazılarak; suça konu haber, yazı ve fotoğrafların "yeniden yayım" haklarının ne şekilde saklı tutulduğu sorulup; hukuka aykırı şekilde elde edilip edilmedikleri, sanığın fotoğrafları Kocaeli’de yayımlanan gazetelerin internet sayfasından ve Facebook paylaşım sitesindeki paylaşımlardan aldığı şeklindeki savunması karşısında, bu savunmasına ilişkin belge veya bilgisayar çıktılarının bulunup bulunmadığı,

fotoğraflar ve haberin suç tarihinden önce başkaca gazetelerin internet sayfasında da yayımlanıp yayımlanmadığı da araştırılıp dolayısıyla sanığın 5187 sayılı Kanun'un 24/1. veya 24/2. maddelerinde yazılı unsurlara göre hukuki durumunun tayin ve takdiri ile gerekirse TCK'nin 24/1. maddesindeki alt sınırdan (5.000TL) da TCK'nin 75. maddesinde göre ön ödeme ihtarı yapılarak yargılamaya devam edilmesi gerekirken eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de,

1- Dairemizin 28.09.2020 tarihli 2020/1515 E. 2020/11589 K. sayılı kararında gerekçeleri belirtildiği üzere;

Basit yargılama usulüne dair esasları düzenleyen ve hükümden sonra (24.10.2019 tarihinde) yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanunla değişik 5271 sayılı "basit yargılama usulü" başlıklı CMK'nin 251/3. maddesinin sadece bir usul hükmü olmadığı, aynı zamanda maddi ceza hukukuna dair bir hüküm olduğu, bu nedenle basit yargılama usulünün yürürlük tarihini gösteren Geçici 5/(1)-d. maddesinde yazılı "hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalar yönünden" kısmının Anayasa ve uluslararası sözleşme metinlerinde düzenlenen "suç ve cezaların kanuniliği" ve "lehe kanun" ilkelerine aykırı olduğu, Anayasa'ya ve tarafı olduğumuz temel haklara dair uluslararası sözleşmelere (ve özellikle AİHS'ye) aykırı bu durumun Yüksek Yargıtay tarafından dikkate alınması gerektiği anlaşılmakla,

Mahkemece sanık lehine sonuç doğurabilecek nitelikteki "basit yargılama usulünün" uygulanma şartları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi mecburiyeti,

2- 5237 sayılı TCK'nin cezaların gösterildiği 45. maddesinde yer almayan "ağır adli para cezasına" hükmedilmesi,

3- 5237 sayılı TCK'nin 58. maddesinin uygulanmasında adli para cezalarında mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanmasına yasal olanak bulunmadığı halde sanığa verilen cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmesi,