Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2006/10260 K.2007/4460

Taraflar arasındaki menfi tespit- istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı tarafça müvekkili aleyhine başlatılan icra takibine dayanak yapılan çeklerin, ticari ilişki nedeniyle gönderilecek mal karşılığı avans olarak verildiğini, davalının mal teslim etmediği gibi çekleri de iade etmeyerek icra takibine koyduğunu belirterek borçlu olmadıklarının tespitine ve ödenen 3.004.25 YTL' nin istirdadını karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen duruşmaya gelmemiş ve cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre, takip ve dava konusu çekler kambiyo senedi niteliğinde olup, temel borç ilişkisinden bağımsız olduğu, çeklerin iptalini gerektirecek bilgi ve belge bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, takibin dayanağı çek ile borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı, çekin satın alınan malın bedeline karşılık avans olarak verildiğini, ancak mal gönderilmediğinden çekin karşılıksız kaldığını iddia etmiştir.

Çekin, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik verildiğinin kabulü gerekir. Bu nedenle davacı, çekin gönderilecek mala karşılık avans olarak verildiğini usulüne uygun delillerle kanıtlamalıdır.

Ne var ki mahkemece, davalıya gönderilen 24.01.2006 tarihli müzekkere üzerine davalı, alacağın dayanağı olarak hesap ekstresi, sipariş fişi, fatura ve irsaliyeler göndermiş ise de, söz konusu belgelerin davacı şirket adına düzenlenmeyip dava dışı ... İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti. ile ilgili olduğu görülmektedir.

Bu durumda mahkemece, söz konusu belgeler ile dava konusu çek arasındaki bağlantının belirlenmesi yönünden öncelikle HUMK.' nun 230. ve devamı maddeleri gereğince davalı isticvap edilerek bu çerçevede gerekirse taraf delilleri toplanarak ispat olanağı tanınıp davanın usulen kanıtlanamaması halinde davacı delillerinde v.s. yasal deliller demek suretiyle yemin deliline de dayandığından davacının davalıya yemin teklif hakkının bulunduğu gözetilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.