Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2006/8096 K.2007/1645

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan kimse gelmemiş olduğundan incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Dava, taraflar arasında imzalanan Franchise sözleşmesinin 15/ 9. maddesinin ihlali nedeni ile sözleşmenin aynı maddesine dayalı cezai şart alacağının tahsili için yapılan icra takibine yönelik itirazın iptali ve tazminat istemine ilişkindir.

Davalı vekili, hisse devrinin davacının sözlü onayı alındıktan sonra gerçekleştirildiğini, ihtara muhatap kalınca da ...' ın hisselerinin tekrar verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davalıların sözlü onay alındıktan sonra hisse devri yapıldığı yolundaki savunmalarını kanıtlayamadığı, B.K.' nun 159. maddesi uyarınca alacaklı zarara uğramasa bile cezai şartın ödenmesi gerekli ise de, bu hükmün emredici nitelikte olmadığı tarafların bunun aksini kararlaştırabilecekleri, taraflar arasındaki sözleşmenin 22/ 14. maddesinde B.K.' nun 159/ 1. maddesindeki düzenlemenin aksinin kararlaştırıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle sözleşmenin 15/ 9. maddesinde öngörülen tazminatın niteliğinin saptanması gerekir. Anılan madde de " Franchise alan dükkanı doğrudan idare etmelidir. Dükkan, her zaman doğrudan sizin idareniz altında bulunacaktır. Franchise alan ... Gıda Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. ortaklarından ... en az % 50 oranında hisseye sahip olmayı ve en az 5 yıl süreyle aynı hisse oranını korumayı kabul ve taahhüt eder.

... Gıda Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. ve ... Gıda Ltd. Şti. ortaklarından ... şahsen, Franchise alan şirket ortaklarından ...' in ortaklıktan kontrat süresi dolmadan ayrılması durumunda veya en az % 50 oranında hisseye sahip olma konusundaki taahhütlerini ihlal etmesi halinde 20.000 ABD Dolarını kayıtsız şartsız peşin, müşterek ve müteselsilen sorumluluk kapsamında ve ilk talebi halinde Franchise verene derhal ödemeyi kabul ve taahhüt eder.

Franchise veren söz konusu ödemeyi talep etmek yerine sözleşmeyi feshedebileceği gibi iş bu meblağın zamanında ödenmemesi de sözleşmenin feshi sebebidir" hükmünü içermektedir.

Madde metninde de belirtildiği gibi davalı şirket ve şirket ortaklarından ... dava dışı ...' in kontrat süresi dolmadan ortaklıktan ayrılması veya en az % 50 oranında hisseye sahip olma konusundaki taahhüdünü ihlal etmesi halinde 20.000 ABD Doları ödemeyi kabul ve taahhüt ederek B.K.' nun 110. madde kapsamında üçüncü kişinin (...' in) fiilini taahhüt etmişlerdir.

Öte yandan sözleşmenin davaların sınırlandırılması başlıklı 22/ 14. maddesinde de "Taraflar arasında bir ihtilafın ortaya çıkması halinde tarafların birbirlerinden talep edeceği tazminat uğranılan gerçek zarar ve ziyanın geri alınması ile sınırlı olacaktır" hükmü öngörülmüştür.