Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2007/10371 K.2008/4941

Taraflar arasındaki menfi tesbit-tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında 12.6.2003 tarihinde imzalanan sözleşme ile davalıdan opsiyonel ekipmanları ile 105.000.00 Euro bedel karşılığı makina satın alındığını, 11.000 Euro’nun peşin ödenip, kalan için 30.7.2004 ile 30.12.2006 tarihlerini kapsayan senetler verildiğini, makinenin montajından sonra sık sık arıza yapıp, davacıyı zarara uğrattığını, bu nedenle 24.11.2004 tarihinde keşide edilen ihtarname ile sözleşmenin, makinenin ayıplı olması nedeniyle feshedildiğini, makinanın teslim alınması ve verilenin iadesi ile zararın tazmininin istendiğini,

ihtarın tebliğinden sonra davalı şirket yetkililerinin 15.12.2004 tarihli tutanakla ayıplı makinayı davacıdan aldıklarını, ancak davacının sözleşme gereği ifa ettiği edimleri iade etmediğini belirterek, dava konusu sözleşmenin feshine, sözleşme gereği davalıya ödenmiş olan 11.000 Euro’nun iadesine, sözleşme gereği düzenlenip davalıya verilen senetlerden dolayı borçlu olunmadığının tespitine, senetlerin iptaline ve iadesine, davalının ediminin ayıplı olmasından kaynaklanan 20.000.00 YTL zararın fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davalıdan tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasındaki alım-satım sözleşmesine konu makinanın çalışır vaziyette davacıya teslim edildiğini, rutin bakımlar, kullanıcı hatasından kaynaklanan arızaların ücretsiz işçilik ve yedek parça temini suretiyle giderildiğini, makinanın 15.12.2004 tarihine kadar davacı yedinde kaldığı halde davacının satış bedelini ödemekte sıkıntıya düşmesi üzerine ve onun talebi ile makinanın 15.12.2004 tarihinde protokolle iade alındığını, makinanın davacıda kaldığı sürenin bedeli olmak üzere davacının o ana kadar ki, ödemelerinin davalıda kalması ve ayrıca 10.000 Euro daha ödenmesi hususunda anlaşma sağlandığını, davacının 11.000 Euro ödemesi olmadığını makinenin üretimden kaynaklanan bir hatası da bulunmadığını bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma, sözleşme, ihtarname, servis raporları, 15.12.2004 tarihli protokol, taraf defterlerinin ve sözleşmeye konu makinenin incelenmesi ile düzenlenen bilirkişi raporu, toplanan delillere göre, davacıya satılan ve tekrar bir yılı aşkın süre sonra eksiksiz, çalışır vaziyette alınan makinenin ayıplı olduğu yönünde mevcut bir delil olmadığı, davacının iade ve zarar tazmini istemlerinin yerinde olmadığı, davacının satım sözleşmesini fesihte haksız olduğu, menfi tespit isteminin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça haksız olarak feshedilmiş olduğu dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Esasen bu husus yerel mahkemenin de kabulündedir. Davacı taraf sözleşmeye konu makinayı davalıya iade etmiştir. Bu konu tarafların imzasını taşıyan tutanakla sabittir.

Bu durumda davacı, sözleşmede peşin ödeme olarak gösterilen bedelin iadesini isteyebilirse de davalı taraf makinanın (1) yıl süreyle davacı tarafın kullanımında kaldığını savunmuş olduğundan bu savunma üzerinde durulup davacının talep edebileceği miktarın belirlenmesi yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Öte yandan davacının dava konusu senetler yönünden İİK.nun 72.maddesi uyarınca menfi tesbit istemi de bulunmakta olup, dava konusu senetler yargılama sırasında davalı tarafça dosyaya sunulmuştur. Sözleşme feshedildiğine göre bu sözleşme gereğince verildiği tartışmasız olan senetler yönünden menfi tespit hükmü kurulması gerekirken yanılgılı gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması diğer bir bozma nedenidir.