Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2007/12109 K.2008/1583

vek.Av.... 2-İktisat Finansal Kiralama A.Ş.vek.Av....

Taraflar arasındaki haczin fekki davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı ...Ş’den leasing yoluyla müvekkilinin kiraladığı aracı, sözleşmenin sona ermesi nedeniyle satın alma hakkını kullanarak devralmak istediğini, ancak davalı şirketin borçlarından dolayı aracın Vergi Dairesi tarafından haczedildiğini belirterek söz konusu haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, 1.7.2002 tarihinde...Finansal Kiralama A.Ş.’nin yönetim ve denetiminin Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu’na intikal etmesi nedeniyle müvekkil şirketin bu tarihten sonra yetkili kişileri ile telefon numaraları değiştiğinden müşterilerle irtibat konusunda problemler yaşadığını, davacının söz konusu aracı 10.000.000.

TL bedelle satın alma hakkına sahip olduğunu, tüm edimlerini yerine getirdiğini, kararlaştırılan satış bedelini müvekkil şirkete ödeyerek satın alma hakkını elde ettiğini, aracın müvekkil şirkete iadesini gerektiren bir hususun bulunmadığını, kiracının talebinin uygun görüldüğünü, bu amaçla Tasarruf Mevduat Sigorta Fonu’undan da gerekli onayın alındığını, ancak Vergi Dairesinin haczi nedeniyle devir işlemini gerçekleştiremediklerini, davanın açılmasında kusurları bulunmadığını belirterek müvekkil şirket açısından davanın reddini istemiştir.

Davalı Maliye Bakanlığı Vekili, Finansal Kiralama Sözleşmesinin süresinin bitmesine rağmen devrinin yapılmaması nedeniyle aracın mülkiyetinin Finansal Kiralama Şirketine ait olduğunu, bu nedenle kiralayan şirketin borcundan dolayı araç üzerinde haciz işlemi uygulanmasının kanuna uygun bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, finansal kiralama sözleşmesinin 14’üncü maddesinde malın mülkiyetinin kiralayan şirkete ait olduğu, ancak kiracının malın mülkiyetini satın alma hakkına ilişkin bir hüküm bulunmadığı, dört yıllık kiralama süresinin Nisan 2003’te bitmesine rağmen devir alma işleminin haciz tarihine kadar tamamlanmamasının nedeninin açıklanmadığı, taraflar arasındaki sözleşmede sözleşmenin bitiminden itibaren 1 ay içinde kiracının satın alma hakkını kullanmaması hâlinde aracı iade etmek zorunda bulunduğu, dolayısıyla haczin kaldırılması isteminin haksız olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili kararı temyiz etmiştir.

3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’na göre, “Finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayan şirkete aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilirler.” Bu şekilde finansal kiralama sözleşmesine sadece kiralama değil, aynı zamanda mülkiyetin devrini amaçlayan bir nitelik de kazandırılabilmektedir.

15 Nisan 1999 tarihinde Noterden yapılan Finansal Kiralama Sözleşmesinin “Özel Şartlar” bölümünde kiracının sözleşmenin bitiminden itibaren 1 ay içinde finansal kiralama konusu malları 10.000.000. TL bedelle satın alma hakkına sahip olduğu, aksi hâlde söz konusu malların kiralayan şirkete iade edileceği belirtilmiştir. Ancak sözleşme bitiminde kiralayanın da bu konuda kiracıyı uyaracağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca Sözleşmenin 28’nci maddesinin 5’nci bendinde “Kiracı, İktisat’ın yazılı izni olmaksızın kiralananı satın alma hakkından vazgeçemez.” hükmü ile kiracının satın alma hakkından vazgeçmesi, kiralayan şirketin yazılı iznine tâbi kılınmıştır.

Finansal Kiralama Kanunu’nun 20,II hükmü uyarınca, “Finansal kiralama konusu mallar, sözleşme süresi içinde haczedilemez.” Aynı Kanun’un 21.maddesine göre, “… Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.”

Yukarıda açıklanan Finansal Kiralama Kanunu’nun ve finansal kiralama sözleşmesinin ilgili maddeleri çerçevesinde; finansal kiralama sözleşmesinin amacı,...Finansal Kiralama A.Ş.’nin sözleşme sonunda satın alma hakkını kullanması konusunda kiracıyı uyarma görevini yerine getirip getirmediği, kiracının satın alma hakkından vazgeçmesine ilişkin yazılı izni bulunup bulunmadığı, sözleşmenin bitiminden sonra aracın vergilerinin ve diğer masraflarının nasıl karşılandığı, davalı Kiralayan Şirket vekilinin cevap dilekçesindeki beyanları da dikkate alınarak, gerektiğinde bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle ulaşılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

Aslı gibidir.