Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2007/187 K.2007/4884

Taraflar arasındaki menfi tespit-alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı-davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı-davalı vek.Av.... ile davalı-davacı vek.Av...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı ... dava dışı EURO CO adlı şirket arasında 19.02.2004-01.06.2004 tarihli iki adet sözleşme imzalandığını, davacıya ait makinaların yurtdışından gelişinin teminatı olarak 45.000.-Euro ve 85.000.-Euro’luk iki adet çekin davalıya verildiğini, makinaların 25.01.2005 tarihinde davalıya teslim edildiğini, teminat çeklerinin iadesi için keşide edilen 16.06.2005 tarihli ihtara uyulmadığını iddia ederek, çekler ile borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı savunmasında, çekleri iadeye hazır olduklarını beyan ederek ilk oturumdan önce çekleri iade etmiş, karşı davası ile sözleşmelerden doğan toplam 151.756.-YTL. alacağın tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, dava konusu çeklerin dava açıldıktan sonra iade olunması nedeniyle davalının yargılama gideri ve vekalet ücretiyle sorumlu olduğu, karşı davada vade farkı alacağı ve stokta bulunan mal bedeli istenemeyeceği, asıl alacak ödendiğinden karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Asıl dava konusu çekler, delillerin toplanmasına ilişkin ara kararın yerine getirilmesinden ve ilk oturumdan önce davacıya iade olunduğuna göre, davacı yararına hükmedilecek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin 1/2 oranında olması gerekirken tam olarak verilmesi doğru görülmemiştir.

Karşı davaya yönelik temyize gelince;

Taraflar arasında düzenlenen ve sözleşme niteliğinde olan sipariş formlarında alacağın formda gösterilen vadeden sonra ödenmesi halinde vade farkı uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Bu durumda davalı-karşı davacının vade farkından doğan alacağının ibraz edilecek deliller incelenerek konusunda uzman bilirkişi aracılığı ile belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ile vade farkı talebinin reddi isabetsizdir.

Öte yandan davalı-karşı davacının stoklarında bulunan malların davacı siparişi üzerine hazırlandığında uyuşmazlık yoktur. Bu malların ayıplı olmaları nedeniyle alınmadığı ileri sürülmüş ise de bu kanıtlanamamıştır. Hal böyle olunca stokta bulunan malların davalı-karşı davacı tarafından değerlendirme imkanı olup olmadığı araştırılıp gerekirse bedelleri de belirlenerek bir karar verilmesi gerekir.

Ayrıca, davacı yanca yapıldığı iddia olunan 7.739.-Euro ödemenin kanıtlanması gerektiği ve salt fatura düzenlenmiş olmasının ödemeyi kanıtlamaya yeterli olmayacağı gözetilerek davacının bu ödemeye ilişkin delilleri toplanıp değerlendirilmeden fatura düzenlendiğinden bahisle alacağın sona erdiğinin kabulü de isabetsizdir.

54.173.93.-Euro davalı-karşı davacı alacağı karşı dava ikame edildikten sonra ödenmiştir. Bu halde karşı dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ve karşı davacı yararına yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, karşı davanın reddi de kabul şekli itibariyle yerinde görülmemiştir.