Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2007/7295 K.2007/9880

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz kararına itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı talebin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

İhtiyati haciz isteyen vekili, keşidecisi ... ... Kooperatifi, Lehtarı ... olan üç adet bonoya istinaden ihtiyati haciz isteminde bulunmuş, mahkemece talep uygun görülerek mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz edenler vekili, bononun yasal unsurlarının bulunmadığını, bonodaki imzaların sahte olduğunu, çift lehtarlı bononun geçerli olmadığını belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Mahkemece, keşideciye protesto çekilmemesi, bonoların tanzim yerinin “Mezitli” olup, bu yerin bir yerleşim yerini ifade etmemesi nedeniyle senetlerin bono vasfında olmadığı gerekçeleriyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından karar temyiz edilmiştir.

1-Bir senedin kambiyo senetlerinden olan bono olarak kabulü için, keşide yerini de içermesi zorunludur. Ancak, senette keşide yeri gösterilmemiş ise bonoyu düzenleyen kişinin ad ve soyadının yanında yazılı olan yer, düzenleme yeri kabul edilir (TTK, m. 689). Alternatiflerden birinin bulunmaması hâlinde senet, bono olarak geçerlilik kazanamaz. Düzenleme yerinin belli ve mümkün bir yer olması gerektiği gibi bu yerin idarî bir birim olması da zorunludur.

İdarî birim olmayan yer, keşide yeri olarak kabul edilemez. Somut olayda bono olduğu iddia edilen senetlerde müstakil olarak düzenleme yeri bulunmamaktadır. Üç bonoda da düzenleyenin ad ve soyadı yanındaki adreste "Mezitli" ibaresi yer almaktadır. "Mezitli” idarî birim değildir. Ne var ki, 17/12/2003 keşide tarihli ve 4.600.000.000.TL bedelli senet ile 11/12/2003 keşide tarihli ve 3.263.000.000.

TL bedelli senette keşideci Kooperatifin unvanının yazıldığı yerin yanında “...” ibaresi yer almaktadır. Bu itibarla, yukarıda anılan TTK’nın 689’uncu maddesi uyarınca alternatif keşide yerinin bulunması nedeniyle, mahkemenin kabulünün aksine bu iki senedin bono vasfını taşıdığının kabulü gerekmektedir.

2-Düzenleme yeri bulunmayan 9/12/2003 keşide tarihli ve 3.000.000.000. TL’lik senedin ise, bono vasfını taşımamakla birlikte, bir alacağın varlığını gösteren adi yazılı belge olduğu üzerinde durularak İİK’nın 257 vd. maddeleri uyarınca yapılacak değerlendirmeye göre, uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir.

3- Mahkemece ayrıca, bono hakkında protesto keşide edilmeden ihtiyati haciz istenemeyeceği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir. Oysa, TTK'nın 624.maddesindeki imkânı kullanmayan keşideciye karşı ihtiyati haciz istenebilmesi için, bononun vadesinin gelmiş olması gerekli ve yeterlidir. Bundan başka, alacaklının ödememe protestosu çekmiş olmasına ve bu protestonun bono ile birlikte ihtiyati haciz talebine eklenmesine gerek bulunmamaktadır. O hâlde mahkemenin ret gerekçesi yerinde olmayıp, İİK’nın 257 ve devamı maddeleri uyarınca bir değerlendirme yapılarak, uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiştir.