Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2007/852 K.2007/4022

Taraflar arasındaki teminat mektubunun hükümsüzlüğü-tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kabulüne, karşı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı-karşı davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı-davalı vek.Av.... ile davalı-davacı vek.Av. ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı-karşı davalı ... ile davalı-karşı davacı ... arasında 2001-2002 kampanya dönemi ihtiyacını ± %25 toleranslı 2.500 ton kok kömürü için sözleşme imzalandığı, davacının 735.400 ton kömür teslim ettiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı ... vekili davalının önce ihaleye çıktığını ihaleye katılan müvekkilinin teklif tutarının %5'i kadar geçici teminat mektubu verdiği, uygun fiyattan talebini karşılayamayan davalının ihtiyacını pazarlık usulü ihale yolu ile karşılamaya çalıştığını ilk ihale gerçekleşmediği için teminat mektubunun iade edilmesi gerekirken iade edilmediğini belirterek 18.500.000.000.TL'lık geçici teminat mektubunun hükümsüz olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde davacının davayı çarpıtmaya çalıştığını, teminat mektubu içeriği gözetildiğinde geçici (süresiz) teminat mektubunun geçerliliğini koruduğunu, davacının sözleşmede belirtilen termin proğramına uymadığını ve bakiye kömürü de teslim etmediğini belirterek asıl davanın reddini, karşı dava olarak.

Davacı-karşı davalının teslim ettiği 735.400 ton kömürün şartnamade belirtilen kalitede olmadığı, bu nedenle 7.madde uyarınca kömürün bedelinin %75'inin ödenmesi gerekirken, tamamının ödendiğini, bu nedenle fazla ödenen 26.149.647.772.TL'nin istirdadını ayrıca 2000 ton olarak teslim edilmesi gereken kömürün 735.400 Kg'lık kısmının teslim edildiğini, teslim edilmeyen kömürün yerine Çorum ...

Fabrikasından daha fazla bedelle kömür alındığını ve 107.287.681.405.TL fazla ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, zarara uğradıklarını belirterek toplam 133.437.329.177.TL'nin ticari faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve bilirkişi raporlarına göre teminat mektuplarının düzenlendikleri konu ile sınırlı olmak üzere geçerli olduğunu, teminat mektubunun ilgili bulunduğu ihalenin davacı şirkete verilmediğini teminat mektubunun iadesi gerektiği, bu nedenle konusu kalmayan teminat mektubunun hükümsüzlüğüne, karşı davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, teslim edilen kömürün şartnamede belirtilen kalitede olmadığından fazla ödenen 26.149.65 YTL'nin ve bakiye 1264 ton kömürün teslim edilmemesinden doğan 88.374.03 YTL zararın karşı dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile ... Madencilik A.Ş'den alınıp, karşı davalıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı-karşı davacı ... vekilinin diğer temyizine gelince:

Teklif tutarının %5'i oranında gecici teminat mektubunu veren davacı ...'nin şartnamenin 12.maddesi gereği yüklenilen hizmet tutarının %10'u nispetinde kati teminat mektubunu vermediğinden, teminat mektubu içeriği de gözetildiğinde teminat mektubunun teminat vasfını kaybettiğinden söz edilemez Bu yön gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile geçici teminat mektubunun hükümsüzlüğüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Davacı-karşı davalı ...'nin karşı davaya yönelik temyizine gelince:

Karşı davadaki talebin bir bölümü ...'nin taahhüt ettiği kömürün tamamen teslim edilmemesi nedeniyle, bakiye kömürün daha fazla fiyat ödenerek temin edildiğinden fazla ödenen tutarın şartnanemin 14.maddesine göre tahsili istemine ilişkindir.

... A.Ş'nin kısmi teslimat yaptığı dosya içeriği ile sabittir. Karşı davacının şartnamenin 14.maddesine göre tazminat talep edebilmesi için teslim edilmeyen kömür miktarı yönünden ... nam ve hesabına ihaleye çıkıp, rekabet şartlarına göre ihtiyacı olan bakiye kömür'ün teslim etmesi gerekirken, bu yola gitmeden ve hiçbir araştırma yapılmadan Çorum ... Fabrikasından daha fazla fiyatla kömür alıp aradaki farkı tazminat olarak talep etmesi doğru değildir. Yapılacak iş şartname koşulları da gözetilerek teslim edilmeyen kömürün rekabet koşulları içinde ihaleye çıkılsa idi kaç paraya temin edilebileceği yolunda uzman bilirkişi kurulundan rapor alınıp uygun sonuç dairesinde bir hüküm kurmaktan ibarettir.