Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2008/1094 K.2008/2500

Taraflar arasındaki ihtiyati hacze itiraz talebinin incelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı itirazın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde ihtiyati hacze itiraz eden tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

İhtiyati haciz isteyen beş adet bonoya istinaden ihtiyati haciz isteminde bulunmuş, talep uygun görülerek mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili, müvekkilinin satın aldığı otobüsten dolayı aracın menkul rehni ile temin edildiğini, aynı borç için ...’daki taşınmazlarının da ipotekli bulunduğunu belirterek ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

Mahkemece, muteriz tarafından ibraz edilen belgelerde, bonoların aracın alım-satımı için verildiğinin anlaşılamadığı, bonoların sebepten mücerret olması nedeniyle bu durumun yargılamayı gerektirdiği belirtilerek İİK’nın 365’nci maddesi kapsamında bulunmayan itirazın reddine karar verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden, kararı temyiz etmiştir.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 257,I hükmü uyarınca “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” Bu maddeye göre ihtiyati haciz kararı verilmesinin şartlarından biri de alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

İcra ve İflâs Kanunu'nun m.265,I’e göre, “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata … itiraz edebilir.” Bu hükümle muterizin hangi nedenlerle ihtiyati hacze itiraz edebileceği belirtilmiş olup, alacağın rehinle temin edildiğine ilişkin iddianın “ihtiyati haczin dayandığı sebepler” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Nitekim mahkemece, 26.9.2007 tarihli oturumda bu hususun araştırılması amacıyla sözleşmenin bir örneğinin alacaklı tarafından sunulmasına karar verilerek duruşma 28.11.2007 tarihine ertelenmiştir. Ancak duruşma tarihi beklenmeden dosya re’sen ele alınarak itirazın reddine karar verilmiştir.

1- Taraflar arasında yapılan sözleşmenin temini suretiyle, ihtiyati hacze konu senetler üzerindeki senet numaraları ile sözleşme arasındaki ilişki, muterizin sunduğu ipotek belgesi ve aracın rehinli olduğuna ilişkin ruhsat örnekleri dikkate alınarak, söz konusu alacağın rehinle temin edilip edilmediğinin araştırılıp, uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

2-İcra ve İflâs Kanunun 265,IV hükmüne göre, “… Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir.” Söz konusu hüküm uyarınca tarafların gelmeleri hâlinde, incelemenin duruşmalı yapılması yasal bir zorunluluktur. Bu nedenle duruşma tarihinden önce dosyanın günsüz olarak ele alınıp, itiraz hakkında evrak üzerinden karar verilmesi de bozmayı gerektirmiştir.