Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2008/11979 K.2009/971

Taraflar arasındaki karşılıklı itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı-birleşen davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı-birleşen davalı vek.Av.Refik Renda ile davalı- birleşen davacı vek.Av....'ün gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı ... arasında 26.10.2000 tarihli protokol imzalandığını ve protokole göre davalı şirkete ait mağazalarda yer alan alışveriş arabalarına reklam asma hakkının devir alındığını, davalının akdi tek yanlı fesih ederek, arabalarda yer alan reklamları söktüğünü, haksız fesih nedeniyle uğranılan zarara karşılık fazlaya dair haklar saklı kalarak 30.000 USD’nin tahsilini talep ve dava etmiş, yargılamanın devamında talebini ıslah ederek 194.019 USD tahsilini istemiştir.

Davalı savunmasında, 26.10.2000 tarihli belgenin şirketi temsil ve ilzama yetkili çift imzayı taşımadığı için bağlayıcılığı bulunmadığını, diğer yandan davacının kira ücretini ödemediği için akdi ihlal ettiğini beyan ederek davanın reddini ve kira alacaklarının takas ve mahsubunu talep etmiştir.

Birleşen davada ... A.Ş davalının araba kiralama ücretlerini ödemediğini, ödenmeyen kira bedeli alacağının tahsili için yapılan icra takibine itiraz edildiğini iddia ederek itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece 26.10.2000 tarihli sözleşmenin fiilen uygulanarak yürürlüğe girdiği bu nedenle imzaya ilişkin itirazın yerinde olmadığı, davalının sözleşmeyi haksız yere tek yanlı olarak fesih ettiği, bu nedenle davacıya sözleşme gereği cezai şart ödemesi gerektiği ve birleşen davada kira alacağı bulunduğu gerekçeleriyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş; Dairemizin 22.10.2007 tarih 3558-9052 sayılı kararı ile “hüküm fıkrası HUMK.nun 388 ve 389 maddelerine uygun olmalı ve takas mahsup işlemi de BK.nun 118 ve 122 maddeleri dikkate alınarak yapılmalıdır” gerekçeleri ile bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak asıl davanın 225.734.TL üzerinden ve asıl alacağa %70 faiz uygulanması suretiyle kısmen kabulüne, birleştirilen davanın BK.nun 122.maddesi uyarınca reddine karar verilmiş, hüküm davalı-birleşen davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacının dava ve ıslah dilekçesindeki talepleri doğrultusunda yapılan inceleme sonucu alacağının 194.019 USD ; karşı davada itirazın iptaline konu edilen kira alacağı ve eklentilerinin toplam 78.874.20 TL olduğu, davacının, davalının alacağının takas mahsubunu talep ettiği hususlarında çekişme bulunmamaktadır.

Davalı-birleşen davacının temyizi, davacının talebi ve alacağının yabancı para (USD) cinsinden olduğu halde TL olarak tahsili ile takas mahsup işleminin hatalı yapıldığına ilişkindir.

Yukarıda açıklandığı üzere davacı vekili, dava ve ıslah dilekçesinde alacağının, yabancı para (USD) ve %10 yıllık temerrüt faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Bu durumda mahkemece davacının talepte haklı bulunduğu yabancı para alacağı ve faizi belirlenip bundan davalı alacağının takas tarihindeki kura göre USD karşılığı gözetilerek takas ve mahsubu yapılıp uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken HUMK.nun 74.maddesine aykırı olarak davacı alacağı TL olarak belirlenip, mahsup sonrası yine TL olarak yıllık %70 temerrüt faizi ile tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Aslı gibidir.