Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2008/12131 K.2009/9651

Taraflar arasındaki karşılıklı itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı her iki davanın da kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl davada ... vekili, müvekkili ile davalı ...Ş arasında imzalanan 29.04.1999 tarihli protokolle davalının ithal ettiği Hyundai marka klimaların bölge temsilciliğini üstlendiğini, müvekkilinin Ekim ayına kadar davalının tüm kötüniyetli davranışlarına rağmen bir kısım satışlar gerçekleştirdiğini, bu tarihten sonra davalının sözleşmeyi feshettiğini, sözleşmenin 7.maddesi gereğince müvekkilinin hak ettiği primler ödenmediği için girişilen icra takibine davalının haksız olarak kısmen itirazda bulunduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, %40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada ...

A.Ş vekili, müvekkilinin Hyundai marka klimaların Türkiye distirıbütörü olduğunu, davalılar ... ile ...’un Adana Bölge Bayiliğini üstlendiğini, davalıların protokolün 5.maddesine göre 1999 yılı sonuna kadar 1000 adet klima satmayı ve sözleşmenin 4.maddesine göre 31.05.1999 tarihine kadar asgari 20 adet bayilik ve 20 adet teknik servis oluşturmayı kabul ve taahhüt ettiğini, buna güvenen müvekkili şirketin (klima başına 100.000.000.TL masraf yaparak) Kore’den 1000 adet klima ithal ettiğini, ancak davalı tarafın sorumluluklarını yerine getiremediğini,

bayilik ve teknik servis kuramadığı gibi 25 ocak 2000 tarihine kadar sadece 214 adet klima satabildiğini, satılmayan (786 adet) klimalar bakımından toplam 78.600 USD müvekkilinin kârdan yoksun kaldığını, ayrıca satılamayan klimalar nedeniyle yapılan masraflardan dolayı toplam 78.600.000.000 TL zarara uğradığını 25.01.2000 tarihli ihtarname ile protokolün feshedildiğini ileri sürerek şimdilik toplam 15.000.000.000.TL’nın 25.01.2000’den işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiş,

yargılama sırasında (22.05.2007 tarihinde) şirket vekili talebini ıslah ederek dava açılırken istenilen 3.000.00 YTL masraf/ zarar talebini 7.395.77 YTL’ye çıkarmış yani 12.000.00 YTL kâr mahrumiyeti ile birlikte 7.395.77 YTL masrafın (zararın) 25.01.200’den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Birleşen davanın davalıları ıslah edilen miktar açısından 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini belirterek esastan da davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller neticesinde asıl dava bakımından 3.405.45 YTL prim alacağının ve bu alacağa 1.304.49 YTL faiz alacağının bulunduğu, sözleşmeyi birleşen davanın davacısı şirket de fesih ettiği için yoksun kalınan kârı talep edemeyeceği, ancak sözleşme gereği yaptığı masrafları isteyebileceği, bu masraflar toplamı benimsenen bilirkişi kurulu raporuna göre 7.395.77 YTL ise de ıslah edilen 4.395.77 YTL yönünden davalı yanın zamanaşımı itirazının yerinde olduğu gerekçeleriyle asıl davanın kısmen kabulüne, itirazın 3.405.45 YTL asıl alacak, 1.304.49 YTL işlemiş faiz üzerinden iptaline,

asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda reeskont faizi uygulanarak takibin devamına, alacak likit olmadığı için tazminat isteminin reddine, birleşen davada yapılan masraflarla ilgili olarak 3.000 YTL’lik talebin kabulüne bu miktara 02.02.2000 tarihinden itibaren değişen oranlarda reeskont faizi uygulanarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen davanın davacıları vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı-karşı davacı vekilinin temyizi yönünden;

a)29.11.2000 tarihli oturumda taraf vekillerinin imzaları ile tasdik ettikleri beyanları ile 214 adet klima satıldığı konusunda mutabakat sağlanmıştır. Bu beyanın satılan klima miktarı yönünden davacıyı bağlayacağı gözetilmeden asıl davada 273 klima satılmış gibi prim hesabı yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

b) Taraflar arasındaki bayilik ilişkisi nedeniyle somut olayda BK.nun 125.md. uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerekirken davalı-karşı davacının ıslah talebine konu alacak bakımından zamanaşımı nedeniyle red kararı verilmesinde isabet görülmemiştir.

c)Davalı-karşı davacı tarafından yatırılan 500.00 YTL bilirkişi ücretinin, yargılama giderlerinden sorumluluğun belirlenmesinde gözetilmemiş olması da diğer bir bozma nedenidir.

3-Davacı-karşı davalının temyizi yönünden;

Hükmedilen prim alacağı sözleşmeden kaynaklanmakta olup likit (bilinebilir,belirlenebilir, hesapedilebilir) nitelikte olduğundan İİK.nun 67/2.maddesi uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle bu yöndeki talebin reddi isabetsizdir.