Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2008/152 K.2008/6229

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av.... ile davalı vek.Av....'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Dava, davacının keşidecisi olduğu davalı şirket emrine düzenlenen 28.1.2005 tarihli 13.000.00 YTL’lık ve 10.2.2005 tarihli 13.200.00 YTL’lık iki çekle borçlu olunmadığının tespiti istemine yönelik menfi tesbit davasıdır.

Davacı vekili, müvekkili ile davalının uzun yıllardan beri yurt dışına birlikte sebze gönderdiklerini, son olarak davalının Trabzon Limanından Rusya’ya gönderilmek üzere Tır ile 26.705 Kg domates gönderdiğini ve dava konusu iki çekin teminat olarak verildiğini, domateslerin Rusya’ya gittiğinde hastalıklı ve bozuk olduğu belirtilerek imha edildiğini, çeklerin karşılıksız kalmasına rağmen icra takibine konu edildiğini belirtmiştir.

Davalı vekili, davacının çek bedellerini ödeme yükümlülüğünden kurtulmak için bu davayı açtığı aynı üründen başka ülkelere de gönderildiğini, bunlarla bir sorun yaşanmadığını, gönderilen ürünlerin sağlık denetimleri yapılarak ihracata uygunluk belgesi alındığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucu malın yükleme sırasında bir hastalığı olmadığının verilen kontrol belgeleri ile sabit olduğunu, kontrol belgelerinin sözlü olup geçerlilik sürelerinin 21.12.2004 ve 26.12.2004 tarihinde sona erdiği, oysa malın 25.12.2004 tarihinde Moskova’daki alıcıya ulaştığını, davalı satıcının yükleme sırasında taşıyıcıya gerekli talimatları vermek durumunda olduğunu, davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğinden malın Moskava’da imha edildiği, bu nedenle davacının satım bedeli olarak verdiği çeklerle ilgili olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemenin karar gerekçesinde domateslerin Fethiye’den yüklenmesi sırasında davalı satıcının taşıyıcıya gerekli talimatları vermek zorunda olduğu, davalının bu özen görevini yerine getirmediği için sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Oysa davalı vekili, domateslerin Fethiye’de alıcı davacıya teslim edildiğini nefi ve hasarın davacıya geçtiğini, yükleme öncesi alınan kontrol belgelerinde domateslerin hastalıklı olmadığı standartlara uygun olduğunun saptandığını, bu nedenle sorumluluğun davacıda olduğunun savunmuştur.

Dosyada dava konusu domateslerin davalı satıcı tarafından davacıya nerede teslim edildiği, taşıyıcıyı kimin seçtiği dolayısı ile nefi ve hasarın alıcıya ne zaman geçtiğine dair delil bulunmamaktadır.

Mahkemece bu yöne ilişkin taraf delilleri toplanarak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmek gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.