Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2008/5140 K.2008/12296

Taraflar arasındaki birleştirilen alacak-menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davaların reddine yönelik olarak verilen hükmün davacılar ile davalı ... Tic.AŞ. ve ... vekillerince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere ... kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vek.Av.... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı ... A.Ş.nin yurtdışından ithal edilen "New Holland" marka makinelerin ... satıcısı olduğunu ve müvekkilinin davalıdan satın aldığı makineleri Kırşehir ve ... illere pazarlamasını yaptığını, akdi ilişkide önce davalıya avans olarak şahsi ve müşteri çekleri ile bonolarının verildiğini, nakdi ödemede bulunulduğunu,

davalının daha sonra makinayı teslim ettiğini bu çerçevede süregelen ilişki sonucu 1997 ve 2002 yılları arasında yapılan nakdi ödemeler ve davalıya teslim olunan çek ve bonolar dikkate alındığında fazla ödemeleri bulunduğu halde bu ödeme karşılığı makina tesliminin gerçekleşmediğini iddia ederek 5 adet New Holland marka biçerdöverin teslimine veya fazla ödeme 384.028 EURO.

40.000.-YTL.nın istirdadına, bedelin kalan ve davalı elinde bulunan 23 adet boş çek yaprağı ile toplam 69 adet çek ve bononun iadesini talep ve dava etmiştir.

Birleştirilen 2003/302 sayılı davada davacılar vekili, davalı ... A.Ş. tarafından müvekkilleri aleyhine icra takibine konulan 595.000. DEM bedelli bononun karşılıksız olduğunu iddia ederek 2003/2151 Esas sayılı icra takibi ile borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.

Birleştirilen 2004/101 sayılı davada davacılar vekili, davalı Sıracettin Gider ile hiçbir akdi ve hukuki ilişkileri bulunmadığını, davalıya yapılan ödemelerin ... A.Ş. ile olan ticari ilişki ve alınacak makine bedeli için olduğunu iddia ederek, ödemelerin ... A.Ş. ye yapıldığının tespitine veya ödenen 1.045.311 EURO'nun davalı Sıracettin Gider'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... A.Ş. asıl ve birleştirilen 2003/302 sayılı dayaya karşı cevabında, iddianın asıl olduğunu , ticari kayıtlarına göre 2002 yılı itibariyle davacı ... Ltd.Şti.nden 931.700.-YTL alacaklı olduklarını, ellerinde bulunan çek ve bonoların alacağın teminatı olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Birleştirilen Davalı Sıracettin Gider savunmasında, davacı şirket ve ortakları ile arasında nakit borç verme ilişkisi olduğunu ve bu ilişki çerçevesinde verilen borçlara karşılık kendisine ödemeler yapıldığını, bu ödemelerin ... A.Ş. ile hiçbir ilişkisi bulunmadığı gibi, kalan 8 adet toplam 1.945.548 DEM tutarlı bonolar ile borçlu bulunduklarını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, birleştirilen 2004/101 sayılı davada davalı Sıracettin Gider'e yapılan ödemelerin ... A.Ş. ile olan ticari ilişki için olduğunun kanıtlanamadığı, asıl davada yapılan bilirkişi incelemesi sonucu ... A.Ş.nin 883.700.-YTL alacaklı olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle teminat olarak verilen çek ve senetlerin iadesinin talep edilemeyeceği ancak davalı ... A.Ş.nin 36 adet 2.205.500 DEM tutarındaki bonoyu iade etmeyi cevap dilekçesi ile kabul ettiği ve bu kabulü gözetilerek asıl davanın 36 adet bononun iadesi yönünden kabulüne, birleştirilen davalar ile fazla istemin reddine karar verilmiş, hüküm davacılar ve davalı ... A.Ş. vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davacı şirketin davalı ... A.Ş.ne bilirkişi incelemesi sonucu borçlu olduğunun ve ...'e yapılan ödemelerin davacı ... Ltd.Şti. ile davalı ... A.Ş. arasındaki ticari ilişki için yapıldığının kanıtlanamamış bulunduğunun anlaşılmasına göre, davacıların tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı ... A.Ş.nin temyizine gelince;

Davalı şirket davaya verdiği cevabında, alacaklarına karşılık ellerinde bulunan bir kısım çek ve bonoları teminat olarak kendilerinde tuttuklarını, liste halinde belirtilen 36 adedini ise iadeye hazır olduklarını bildirmiştir. Yargılamanın devamında ise ellerinde kalan müşteri çek ve senetlerinin icra takibine konulduğunu, ancak borçlularının bu çek ve senetlerdeki imzaya itirazları üzerine icra takiplerinin iptal edildiğini, bu durumda ellerindeki çek ve senetlerle alacaklarını tahsil olanağı kalmadığını, 36 adet çek ve senedin iadesine hazır oldukları hakkındaki beyanlarının hataya düşülerek yapıldığını ve artık bu beyana itibar edilemeyeceğini ve davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.

Dosya içerisine sunulan bilgi ve belgelerden davalı yedinde kalan bir kısım çek ve bonolar ile yapılan icra takiplerinin keşidecilerin imza inkarı sonunda iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda davalı ... A.Ş.nin davaya verdiği cevaptaki 36 adet çek ve bononun iade edileceğine dair beyanın, davalı yedinde kalan teminatların sahte olması karşısında hataya dayalı olduğunun ve geçerliliğinin kalmadığının kabulü gerekir.

Mahkemece bu yön düşünülmeden yazılı şekilde 36 adet çek ve bononun iadesine karar verilmesi doğru olmadığı gibi davalı ... A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafından yapıldığı varsayılarak davalı ... A.Ş.'den tahsili de kabul şekli ile doğru görülmemiştir.