Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2008/5458 K.2008/8939

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazimanatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalının müvekkilinden aldığı borç para karşılığı 29.06.2001 tarihli 48.000.000.000.-TL.lik çeki verdiğini, çekin bankaya ibraz edildiğinde karşılığının olmadığının anlaşıldığını, yapılan ilamsız takibin davalı borçlunun itirazı üzerine durduğunu belirterek itirazın iptalini ve % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, çek vasfını kaybetmiş, zamanaşımına uğramış çek ile takip yapıldığını, soy isimleri aynı olmasa da davacı ile davalının kardeş olduğunu, 35 yıl öncesine ait bir çekin doldurularak alacak iddiasında bulunulduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalının daha önce Kadıköy 2. Ticaret Mahkemesi’nin 2001/537 Esas, 2002/954 Karar sayılı dosyasında menfi tespit davası açtığını ve davalının menfi tespit davasından feragat etmesi nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, bu kararın kesinleştiğini, feragatın kati bir hükmün hukuki neticelerini doğuracağından ve davalının borcunun tanık Halil İbrahim Yener’in beyanı ile de doğrulandığından davalının çekten dolayı borçlu olduğunun kabulüne, itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren % 43 ve değişen oranlarda reeskont faizi uygulanmasına, % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 2006/4625 Esas, 2006/11739 Karar Sayılı 08.12.2006 tarihli ilamında belirtilen nedenlerle bozulmuştur.

Yerel mahkemece, Dairemizin bozma sebeplerinin yerinde görülmediği, feragatın maddi anlamda hüküm teşkil ettiğini ve menfi tespit davasındaki kararın itirazın iptali davası için güçlü delil teşkil ettiği tanık beyanı ile de alacağın doğrulandığı gerekçesi ile önceki kararda direnilmesine,

itirazın iptaline, takibin devamına, % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, davalı vekilinin temyizi üzerine Yüksek Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2008/294 Esas, 2008/291 Karar Sayılı 02.04.2008 tarihli ilamı ile temyize konu kararın gerçekte bir direnme kararı değil, bozulan önceki karardaki gerekçeden tamamen farklı bir gerekçeyle oluşturulmuş yeni bir hüküm niteliğinde bulunduğundan ve yeni hükme yönelik temyiz itirazlarını inceleme görevi Özel Daire’ye ait bulunduğundan, dosya temyiz incelemesi için Dairemize gönderilmiştir.

Davaya konu çekin keşide tarihi 29.06.2001 tarihi olup, alacaklı vekilinin kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile giriştiği icra takibi keşideci vekilinin İcra Tetkik Mercii’nde açtığı dava sonucu iptal edilmiş, keşideci vekili menfi tespit davasında bu nedenle davanın konusu kalmadığını belirterek menfi tespit davasından feragat etmiştir.

Alacaklı da çekin zamanaşımına uğradığını kabul ederek 15.04.2004 tarihinde borçlu hakkında 49 örnek nolu icra takibini yapmış, takibe itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali davası açılmıştır.

Çek 27.04.2001 tarihinde bankaya ibraz edilmiş ise de, TTK.nun 726. maddesi hükmü gereğince altı aylık zamanaşımı süresi geçtikten sonra 15.04.2004 tarihinde icra takibine konu edilmiştir.

Davacı zamanaşımına uğrayan çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanabilir ve temel ilişkiden kaynaklanan alacağını tanık dahil diğer delillerle kanıtlamak suretiyle talep edebilir. Salt zamanaşımına uğramış çek alacak iddiasını kanıtlamaya yeterli değildir.

Somut olayda davacı tanık deliline dayanmış ise de, dinlenen davacı tanıkları temel ilişkiden doğan alacağın varlığı yönünde inandırıcı beyanda bulunmadıklarından ve davacı delil listesinde yemin deliline de dayanmadığından kanıtlanamayan davanın reddi gerekir iken, yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.