Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/11468 K.2010/919

Taraflar arasındaki karşılıklı menfi tespit-itirazın iptali davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-karşı davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı ...Ş vekili Balıkesir 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/747 Esas sayılı dosyasında müvekkilinin davalı ...Ltd.Şti’ne 6 adet jenaratör satıp teslim ettiğini, davalının bir adet Jeneratörün arızalı olduğunu bildirmesi üzerine, davalıya arızalı jeneratör yerine yeni bir jeneratörün teslim edildiğini, davalının arızalı jeneratörü iade etmek yerine deposuna naklederek ardiye, nakliye ve navlun faturası düzenleyip icra takibi yaptığını ileri sürerek faturalardan dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının teslim ettiği jeneratörlerden birinin ihraç kaydıyla davacıdan satın alınıp, ihraç edildiğini, jeneratörün arızalı olması nedeniyle yurtdışından müvekkiline iade edilmesinden dolayı müvekkilinin navlun ve ardiye ücreti ödemek zorunda kaldığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece nakliye ücretinin davalı alıcı tarafından ödenmesine ilişkin teamül nedeniyle davalının davacıdan ardiye ve navlun ücreti talep etme hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dairemizin 2005/10055 E, 2006/148 K.sayılı 18.01.2006 tarihli ilamıyla "sözleşmenin ayıplı 1 adet jeneratör yönünden feshedildiği, BK.nun m.205.maddesine göre satımın feshi halinde satıcının aldığı semeni faizi ile birlikte iade ve ayrıca alıcıya ayıplı mal teslim etmesinden doğrudan doğruya doğan zararı tazmine mecbur olduğunun, aynı maddenin son fıkrasında da satıcının kendisine hiçbir kusur isnat edilemeyeceğini ispat etmedikçe müşterinin her türlü zararını tazmin etmekle yükümlü bulunduğunun belirtildiği, bu yasa hükümleri doğrultusunda ve davalı alıcının uzunca bir süre malı depoda bekletip ardiye masrafı ödenmesine neden olup olmadığı da araştırılarak sonucuna göre bir hüküm kurulması" gerektiğinden söz edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

Mahkemece Dairemiz bozma kararına uyulmayıp önceki kararda direnilmiş, verilen direnme kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2009/19-437 E, 2007/429 K.sayılı 20.06.2007 tarihli ilamı ile "BK.nun 44.maddesi de dikkate alınarak davacının sorumlu olacağı zarar kapsamının belirlenmesi gerektiği, Yüksek Özel Daire bozma kararında belirtilen nedenler ve bu nedenle direnme kararının bozulmasına" karar verilmiştir.

Balıkesir 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/124 Esas sayılı dosyasında davacı ...Ş vekili davalıya bir adet jeneratör satılıp teslim edildiğini, davalının borcunu ödememesi üzerine alacağın tahsili için yapılan icra takibinin davalının haksız itirazı nedeniyle durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Ltd.Şti. cevap ve karşı dava dilekçesinde davacının sattığı jeneratörün ayıplı olduğunu, iade alınmadığını ileri sürerek asıl davanın reddini savunmuş, karşı davasında ise ayıplı jeneratör nedeniyle iade faturasının tutarı olan 32.467.464.000.TL’nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece jeneratörün ayıbının üretimden kaynaklanan ayıp olduğunun tespit edilemediği gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, karşı davanın ise reddine karar verilmiş, hüküm davalı-karşı davacı ... Ltd.Şti. vekilince temyiz edilmiştir.

Dairemizin 2005/10092 E, 2006/5950 Karar ve 02.06.2006 tarihli ilamıyla yukarıda belirtilen dava dosyasında verilecek hükmün bu davanın sonucunu etkileyeceği gerekçesiyle iki davanın birleştirilerek görülmesi gerektiği hususuna değinilerek hüküm bozulmuştur.

Mahkemece bu dava ile yukarıda anılan dava birleştirilmiş, yapılan yargılama sonucunda benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda taraflar arasındaki 6 adet jeneratör satışına ilişkin sözleşmenin arızalı çıkan 1 adet jeneratör yönünden feshedildiği, BK.nun 202 ve 206.maddeleri uyarınca birden ziyade malın satımı halinde de ayıplı çıkan malla ilgili satışın feshedilebileceği, BK.nun 205.maddesi uyarınca da satımın feshi halinde satıcının ayıplı mal tesliminden doğrudan doğruya doğan zararı tazmine mecbur olduğu gerekçesiyle asıl davanın davacısı ...

San.A.Ş’nin açtığı menfi tespit davasının reddine, birleştirilen davanın davacısı ... A.Ş’nin açtığı itirazın iptali davasının reddine, birleştirilen davanın davalısı ... A.Ş’nin birleştirilen davada açtığı karşı davasının kabulüyle bir adet jeneratör bedeli olan 7.751.44 YTL’nin 30.12.2002 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte birleştirilen davanın davacısı karşı davalı olan ...

A.Ş’den tahsiline karar verilmiş, hüküm asıl ve birleştirilen davanın davacısı, birleştirilen davanın karşı davalısı ... A.Ş vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bozma kararına uyulduğu halde bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporu ayrıntılı incelemeyi içermediği gibi Yargıtay denetimine de elverişli değildir. Bu durumda mahkemece bozmadan sonra bu dosya ile birleştirilen dosyadaki iddia ve savunmalar da dikkate alınmak suretiyle hükmüne uyulan Yargıtay HGK. bozma kararı çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılarak konusunda uzman bir bilirkişiden ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alındıktan sonra deliller hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.