Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/201 K.2009/1298

Taraflar arasındaki şikayet davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

İstanbul Muhakemat Müdürlüğü (Hazine) vekili, iflâs idaresince kabul edilerek 3’üncü sıraya alınan iflâs defterinin 49’uncu numarasında kayıtlı toplam 165.114.07 TL gümrük alacağının rehinli alacaklardan önce ödenmek üzere rüçhanlı olarak sıraya kaydedilmesi gerektiğini belirterek sıra cetvelinin iptalini istemiştir. İflâs idaresi, gümrük alacağının rüçhanlı olmadığını belirterek şikayetin reddini istemiştir. Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyulmasına karar verilmesinden sonra yapılan yargılama sonucunda şikayetin kabulüne karar verilmiştir. Şikâyet edilen vekili kararı temyiz etmiştir.

Gümrük vergi ve resimleri 6183 sayılı Kanun’un 21,II ve İcra ve İflâs Kanunu'nun 206,I hükümleri uyarınca rüçhanlı olup, gümrük vergisine tâbi eşyanın satışından elde edilen paradan öncelikle ödenir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 55’inci maddesinde de hangi hâllerde katma değer vergisinin rehinli alacaklara göre öncelikli olduğu belirtilmiştir.

Bu nedenle gümrük vergilerinden doğan alacağın rüçhanlı olabilmesi için, gümrüğe tâbi eşyanın veya bu eşya satılmışsa, satış bedelinin iflâs masasında olması şart olup, diğer malların satış bedelinden gümrük vergilerinin ödenmesi mümkün değildir.

Bu tür uyuşmazlıklarda hazine alacağının dayandığı belgeler ile iflâs masasında bulunan ve satışı yapılan mallar ile ilgili gerektiğinde bilirkişi incelemesi de yapılarak, gümrüğe tâbi eşyanın veya bu eşyanın satışından elde edilen bedelin iflâs masasında olup olmadığının tespiti ile varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir.

O hâlde mahkemece yapılacak iş, yukarıda açıklanan kanun hükümleri ve bozma ilâmı çerçevesinde, hazine alacağının dayandığı belgeler, iflâs dosyası, müflis şirkete ait diğer kayıtlar ile ilgili diğer belgeler üzerinde, aralarında yeminli mali müşavirin de bulunduğu üç kişilik ehil bir bilirkişi heyetince inceleme yaptırılarak, gümrüğe tâbi eşyanın iflâs masasında bulunup bulunmadığı ya da böyle bir eşyanın satışından elde edilen bedelin iflâs masasında olup olmadığının tespiti ile varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar vermekten ibarettir. Mahkemece eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.