Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/3323 K.2009/7269

2-Birleşmiş Milletler Gıda Programı (State Co Fodstuff Trading) Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı ... Programı arasında akdedilen 31.03.2003 tarihli sözleşme uyarınca, müvekkili tarafından Irak ülkesine kuru bakliyat ihracatı gerçekleştirildiği ve malların tamamının adı geçen ülkeye teslim edildiğini, müvekkilinin kısmi tahsilat yaptığını, bakiye 57.672.50 Euro alacağının kaldığını, davalı bankanın Newyork şubesinin ise alıcının borcunu garanti etmek için müvekkili şirket lehine akreditif açtığını, ihracata ilişkin tüm belgelerin dava dışı muhabir bankaya gönderilmesine rağmen bakiye miktarın tahsil edilemediğini, bu nedenle dava açma zarureti doğduğunu belirterek müvekkilinin alacağının faizi ile davalılardan tahsiline talep ve dava etmiştir.

Davalı banka vekili, davacı tarafından Irak ülkesine ihraç edilecek bakliyatlar için 20.03.2004 vadeli 695.000 Euro tutarlı akreditif mektubunun davacı lehine düzenlendiği, satıma konu fasulye ve nohut’a ilişkin bedelin ödendiğini, ancak kırmızı mercimeğe ilişkin bakiye ödemenin Birleşmiş Milletler varış onayı düzenlenmemiş olması nedeni ile yapılamadığını, durumun davacıya bildirildiğini, davalı olarak gösterilen müvekkilinin tüzel kişiliği bulunmadığını, sadece temsilcilik olduğunu, akreditifin BNP Peribos Newyork Şubesince düzenlendiğini, bu nedenle müvekkilinin davada taraf ehliyeti bulunmadığını,

akreditifin vadesinin 30.10.2004 tarihinde dolduğunu, davacının akreditif belgelerini zamanında sunmadığını öne sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuş, diğer davalı davaya cevap vermeyip yargılamaya da katılmamıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacı ile Irak Ticaret Bakanlığı Gıda Maddeleri Alım-Satım Kurulu arasında gıda maddeleri alım satım hususunda anlaşma imzalandığı, sözleşme konusu mal bedelinin BNP Bankasının açacağı akreditif ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmede Birleşmiş Milletler Gıda Programının taraf olmadığı ve bu nedenle davada husumet ehliyetinin bulunmadığı, akreditifin BNP Paribas Bankasının Newyork Şubesince açıldığı için, adı geçen bankanın Türkiye temsilciliğinin de davada husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile davanın her iki davalı yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Davacı şirket vekilinin davalı ... Programı ( ... Trading) ‘na yönelik temyiz itirazlarının dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre reddi gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin diğer davalıya yönelik temyiz itirazlarına gelince, hüküm davacının taraflarına yönelik olarak kurulur. Somut olayda ... davalı olarak gösterilmiştir. Akreditifide açan bu bankanın Newyork Şubesi olduğuna göre bu davalıya usulüne uygun tebligat yapılıp bu suretle taraf teşkili yapıldıktan sonra yargılamaya devam edilip onun hakkında da hüküm kurulması gerekirken, davada taraf olmayan, adı geçen bankanın İstanbul temsilciliğinin davanın tarafıymış gibi hüküm kurulması doğru değildir.