Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/4219 K.2009/4149

Taraflar arasındaki karşılıklı menfi tespit-alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın kabulüne, karşı davanın kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı-karşı davalılar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı ... ve vekl.Av.Nihat Çatalsakal gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan davacı asil ile vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, müvekkili ... ile davalı şirket arasında factoring sözleşmesi imzalandığını, 44.893.759.950.-TL. faturalı alacakla ilgili 41.900.000.000.-TL.lık çeklerin davalıya verildiğini, ayrıca davalıya 88.900.000.000.-TL.lık çek ve senedin teminat olarak teslim edildiğini, factoring sözleşmesine konu tüm çeklerin ödendiğini, davalının teminat olarak aldığı çekleri iade etmeyip, 2001/10003, 2001/10000, 2001/10063, 2001/10064 ve 2001/10074 sayılı dosyalardan takibe koyduğunu, factoring şirketinin sözleşmenin tarafı olan firmanın çek ve senetlerini factoring işlemine tabi tutamayacağını ileri sürerek müvekkillerinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında, davacıların 67.000.000.000.-TL. gerçek borcu bulunduğunu, 15.5.2001 tarihinde borcun ödenmemesi halinde protokolde yazılı çek ve senetlerin takibe konu edileceğinin hükme bağlandığını, takibin sözleşmeye uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre sözleşme uyarınca alınan çek ve senetlere karşılık davacı ...’ın ödeme yapması nedeniyle factoring ilişkisinin gerçek olmayan factoring şeklinde olduğu, ...

5.İcra Müdürlüğünün 2002/11065 sayılı dosyasının dayanağı olan 40.000.000.000.-TL. bedelli çeke dayalı takibin zamanaşımı nedeniyle iptal edildiği, davalı factoring şirketi de karşı davasında 67.000.000.000.-TL. alacak talep ettiğinden bu çekten dolayı davacıların borçlu kabul edilemeyeceği, 31.3.2004 tarihli 18.800.000.000.-TL. bedelli çekle ilgili takibin davacı ... yönünden iptal edildiği,

çekin teminat fonksiyonunun devam ettiği gerekçesiyle asıl davanın kabulü ile davacıların davalıya 15.3.2001 keşide tarihli 40.000.00.-YTL.lık çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, karşı davanın kabulü ile 67.000.00.-YTL.nın karşı davalılardan tahsiline, 18.800.00.-YTL. bedelli çekle ilgili menfi tespit isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davacı-karşı davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Finansal Kiralama Factoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2. maddesine göre factoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler. Mahkemece davacılardan ... ile davalı ... Factoring A.Ş. arasında düzenlenen tarihsiz belge gözetilerek hüküm kurulmuştur.

Bu belgede ... firmasının ... Factoring A.Ş.ne olan borcu sebebiyle 88.900.000.000.-TL. olan çek ve senetlerinin mevcut olduğu, buna karşılık firmanın 67.000.000.000.-TL. borcu bulunduğu belirtilmiştir. Yukarıda belirtilen yönetmelik hükmüne uygun olarak bir mal veya hizmet satışından doğmuş, fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacağı factoring şirketi temlik alamaz.

Sadece bir belgede yer alan firmanın factoring şirketine borçlu olduğunun kabulü fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilmediği sürece firmayı borç altına sokmaz. Bu nedenle mahkemece tarihsiz belgede belirtilen borcun dayanağı belgeler davalı factoring şirketinden istenip, sunulan belgeler ve diğer tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.