Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2009/9408 K.2010/6052

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin hayvancılık ve çiftçilikle uğraştığını ve dava dışı ...

Et ve Tavuk Ltd.Şti ile aralarında hayvan ticareti olduğunu, dava dışı bu şirket tarafından müvekkiline (3) adet çek ve (1) adet senet keşide edildiğini, ancak çek ve senetlerin bedelinin ödenmediğini müvekkilinin uzaktan akrabası olan ... ’ün müvekkiline İstanbul’da akrabaları olduğu çek ve senetlerin ona gönderilmesi halinde icra kanalı ile tahsil edilebileceğini söylediğini, bunun üzerine müvekkilinin dava konusu senet ve çekleri ciro edip davalıya gönderdiğini, ancak davalının senet ve çekleri alacaklı sıfatı ile müvekkili aleyhine takibe koyduğunu, çeklerden birinin ibrazdan sonra ciro edildiğini,

senet ve çeklerin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını, müvekkilinin davalı ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, bu nedenle dava açma zarureti doğduğunu belirterek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile %40 tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, senet ve çeklerin müvekkilinin davacıya verdiği nakit borç nedeni ile ciro edilip müvekkiline teslim edildiğini ve müvekkili tarafından (3) ayrı icra takibine konu edildiğini, davacının iddialarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hile iddiasının soyut düzeyde kaldığını, tanık dinlenilmesine muvafakat etmediklerini, davacının iddiasını HUMK.nun 290. maddesi uyarınca yazılı delille ispat etmesi gerektiğini bildirerek davanın reddi ile %40 tazminata hükmedilmesini istemiştir. ../..

(2)

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın (3) ayrı çek ile (1) bonoya dayalı olarak girişilen (3) takip dosyası nedeniyle açıldığı, dava konusu (2) çekin Bakırköy İcra Müdürlüğünün 2005/4023 sayılı dosyasına dayanak teşkil ettiği çeklerde keşidecinin dava dışı ...

Et Tavuk Ltd.Şti.,lehtarın davacı ... olup, çeklerin ilgili banka şubesine tahsil için takas merkezine gönderilmek üzere ciro edildiği, ancak çekin karşılıksız çıkması üzerine, çekin arkasına şerh edilerek davacı lehtara iade edildiği, çeklerde bu sırada davalı ...’ın herhangi bir sıfatının bulunmadığı, ayrıca dava dışı muhatap bankadan gelen cevabi yazıda da bu durumun belirtildiği ancak çekler takibe konarken davalıya ait cironun dava dışı ciranta ...’in ismi üzerine sıkıştırılmak suretiyle yazıldığı ve bu suretle davalının ciro zinciri içine dahil edildiği,

böylece cironun BK.nun 162.madde hükmü uyarınca alacağın temliki hükümlerine tabii olduğunun tereddütsüz bulunduğu, bu nedenle davalının alacağını tanık dahil her türlü delille ispat etme imkanı olduğu, çeklerin yazılı delil başlangıcı hükmünde sayılması gerektiği, ancak davalının bu çekler nedeniyle alacaklı olduğunu ispat edemediği gibi yemin deliline de dayanmadığı bu nedenle davacının (2) çeke dayalı olan Bakırköy 4.İcra Müdürlüğünün 2005/4023 sayılı icra dosyasına ilişkin taleplerin yerinde olduğu,

dava konusu olan Bakırköy 4.İcra Müdürlüğünün 2005/4024 sayılı icra dosyasında ise takibe dayanak olarak 07.02.2005 tanzim,07.03.2005 ödeme tarihli 50.000 TL senet gösterildiği, senette keşidecinin dava dışı ...

Et Tavuk Ltd.Şti. lehtarın davacı ... davalı ...'ın ise hamil olduğu, takip dayanağı bonodan dolayı ödememe protestosu çekilmediği, bu durumda TTK.nun 690.maddesi yollaması ile bonolarda da uygulama imkanı bulunan TTK.nun 642. maddesi uyarınca, hamilin sadece keşideciye müracaat hakkının bulunduğu, davacının ise keşideci değil lehtar olması nedeniyle davalının davacı cirantaya müracaat imkanının kalmadığı, diğer dava konusu edilen ve Bakırköy 4.İcra Müdürlüğünün 2005/4635 sayılı dosyasına dayanak teşkil eden 20.06.2005 tarih 162.000 TL bedelli çekte ise keşidecinin dava dışı ...

Et ve Gıda şirketi ile lehtar dava dışı A...., cirantaları ..., davacı ..., hamilinin ise davalı ... olduğu ve takibin kesinleştiği, davacı bu çekin miktar kısmının anlaşmaya aykırı olarak dolduğunu iddia etmesine karşılık davalının çek bedelinin davacının onayını alarak doldurulduğunu savunduğu,

davacının çekin rızası dışında doldurulduğu yolundaki iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın Bakırköy 4.İcra Müdürlüğünün 2005/4023 ve 2005/4024 sayılı dosyalarına yönelik davanın kabulü ile bu takip dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının Bakırköy 4.İcra Müdürlüğünün 2005/4635 sayılı takip dosyası yönünden açmış olduğu davanın ise reddine, tarafların tazminat istemlerinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir