Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2010/11648 K.2011/5285

Taraflar arasındaki karşılıklı birleşen alacak-menfi tespit davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine, karşılık davacı ...'in menfi tespit isteminin ve ...Turz.Ltd.Şti.hakkında açılan davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı-davalı ... Turz. Ltd. Şti. vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı ... Turz. Per. San. Tic. Ltd. Şti. vekili dava dışı ...Turz. Ltd. Şti.ne mal satıp teslim ettiklerini, sözleşmenin alıcı adına dava dışı ... tarafından tanzim ve imza edildiğini, mal bedeli olarak her biri 21.286,25 TL tutarında 28.6.2005, 27.7.2005, 26.8.2005 ve 26.9.2005 tarihli dört çekin verildiğini; çeklerin ödenmemesi üzerine takibe giriştiklerini fakat takiplerin imza inkarı üzerine iptal edildiğini; davalı ... ile dava dışı ...’in kardeş olduklarını, şirketleri el birliği halinde yönettiklerini ve ...’in eşinin alıcı şirketin hissedarı olduğunu, İcra Mahkemesi'nce yaptırılan grafolojik incelemenin yetersiz olduğunu, ...’in ...’e vekaletname verdiğini ileri sürerek 84.745,-TL’nin davalıdan tahsiline;

Birleşen dosya davacısı ... Turz. Per. San. Tic. Ltd. Şti. vekili davalı ...Turz. Ltd. Şti.ne mal satıp teslim ettiklerini, diğer davalı ...’in şirket nam ve hesabına hareket etiğini, verilen çeklerin karşılıksız çıktığını ileri sürerek mal bedeli 100.000,-TL’nin davalılardan tahsiline,

Birleşen dosya davacısı ... rızası hilafına ellerinden çıkan çeklerden dolayı borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece çeklerdeki imzaların ...ya da ... eli ürünü olmadığı, bu iki şahsın ...Turz. Ltd. Şti.nin borcundan sorumlu tutulamayacakları ve şirketin isticvaba gelmediği gerekçesiyle ... ve ... hakkında açılan alacak davalarının reddine, ...’in menfi tesbit isteminin kabulüne ve ...Turz. Ltd. Şti. hakkında açılan davanın kabulü ile 100.000,-TL.nin davalıdan alınarak yasal eklentileri ile davacı ... Turz. Per. San. Tic. Ltd. Şti’ne ödenmesine karar verilmiş; hüküm davacı-birleşen dosya davalısı ... Turz. Per. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Birleşen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2005/496 E., 2006/503 K. sayılı dosyasının 23.8.2005 tarihli dava dilekçesinde davacı ...’in davalı ... Turz. Per. San. Tic. Ltd. Şti.’nden mal alıp bedelini çeklerle peşin olarak ödediği, davalının malı teslim etmediği; takip konusu 27.7.2005 tarihli çekteki imzanın ise davacı eli ürünü olmadığı ileri sürülmüş; “düzeltme dilekçesi” başlıklı 17.10.2005 tarihli dilekçede ise bu beyanın sehven yazıldığı ve gerçekte taraflar arasında hiçbir ticari ilişkinin bulunmadığı, çeklerin rıza hilafına elden çıktığı belirtilmiştir.

Taraflar dava nedeniyle ileri sürdükleri hususlardan sorumlu olup, beyanları kendilerini bağlar. İradeyi sakatlayan sebeplerden biri olmadıktan sonra “sehven” denilerek ikrar sayılabilecek bir hususun geri alınması söz konusu değildir. Bu halde birleşen dosya davacısının mal alımı karşılığı bedelin çeklerle peşin ödendiğine yönelik beyanı kendisini bağlar.

Diğer taraftan Borçlar Kanunu'nun 182 nci maddesine göre kural olarak satım sözleşmesinin tarafları edimlerini aynı anda ifa etmek durumundadır. Çekin de bir ödeme vasıtası olduğu ve mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verilebileceği düşünüldüğünde, birleşen dosya davacısının çekleri avans olarak verdiğini ve malın kendisine teslim edilmediğini ispat yükü altında olduğu gözetilmelidir.

Mahkemece bu yönler üzerinde durulmaması doğru değildir.

2- Davalılardan ...’in 18.10.2007 günlü duruşmadaki isticvabında bir kısım imzaların kendi imzalarına benzediğini, kendisinin şirket gizli ortağı kabul edilebileceğini bildirdiğine göre bu yön üzerinde yeterince durulmaması da eksik incelemeye dayalıdır.

3- Konuyla ilgili olarak Ağır Ceza Mahkemesi’nde dava açıldığı dosyaya yansıdığından, Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi çerçevesinde orada saptanacak maddi olguların hukuk hâkimini bağlayacağının düşünülmemesi de hatalıdır. Bu durumda mahkemece anılan dava sonucunun beklenmesi ve varılacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, bu hususun gözden kaçırılması da bozmayı gerektirmiştir.