Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2010/11979 K.2010/14548

Davacı tarafından hasımsız olarak açılan iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde müdahillerden ... Tur.AŞ.vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı şirketler vekili, grup şirketi olan müvekkillerinin restaurant işletmeciliği alanında et ürünleri ve kebap çeşitleri ile ... Şark Sofrası markası altında faaliyet gösterdiklerini, son iki yıldır yaşanan ekonomik krizden etkilendikleri gibi yanlış yatırım ve şirket yönetiminde alınan yanlış kararlar sonucu şirketlerin borca batık duruma geldiğini, sorunu iyileştirme projesi kapsamında bu halden kurtulunacağını belirterek iflaslarının ertelenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Müdahiller vekilleri, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, iddia, müdahiller beyanları, davacı yanca sunulan iyileştirme projeleri ve ek revize projeleri, bilirkişi heyetleri ve kayyım heyeti raporları, toplanan delillere göre davacı şirketlerin borca batık durumda oldukları, ek revize projelerinin ciddi ve inandırıcı bulunduğu, bir kısım müdahil bankalara toplu ödemelerin gerçekleştirildiği, iflas erteleme şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davacı şirketlerin iflaslarının (6) ayı süre ile ertelenmesine karar verilmiş, hüküm müdahillerden ... Turizm ve Yatırım AŞ.vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Birden fazla şirketin birlikte iflasın ertelenmesinin istenmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından bu yön bozma nedeni yapılmamıştır.

2-Borçlu ... Turz.San.ve Tic.Ltd.Şti.’nin sermayesi 2.500.000,00 TL olup 250.000 TL sermaye yatırımına gidilmiştir. Kayyım heyetinin 24.07.2010 tarihli raporunda 250.000 TL sermaye artışı yapıldığı, 24.05.2010 tarihli ortaklar kurulu kararı gereği özel fonlar hesabında yer alan 250.000 TL’nin ödenmiş sermaye hesabına aktarılarak sermaye borcunun kapatıldığı belirtilmiştir. Aynı raporda şirket faaliyetinin mevcut performansla sürdürülmesi halinde borçlarının ödeyebilmesinin mümkün olmadığı, yeniden ilave bir sermaye artışı yapılarak nakit girişi sağlanması gerektiği açıklanmıştır. Kayyım heyetinin yaptığı bu tespit iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcılığı konusunda yapılan incelemenin yeterli olmadığını göstermektedir.

Mahkemece bilirkişi kurulundan bu yönde ek rapor alınıp, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilip ... Tur.San.ve Tic.Ltd.Şti.’nin iflasın ertelenmesi talebi yönünden bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasında hüküm kurulmamıştır.

-KARŞI OY YAZISI-

İflasın Ertelenmesini isteyen şirketler ayrı tüzel kişiliği bulunan alacaklıları, borçluları farklı olan şirketlerdir. Bu şirketlerin aynı gruba dahil olmaları veya bir alacaklıya asaleten yada kefaleten borçlu olmaları iflasın ertelenmesi talebinde birlikte bulunabileceklerine gerekçe yapılamaz.

Şirketler arasında talep konusu bakımından bir teselsül bulunmadığı gibi iflasın ertelenmesi talebinin her biri için aynı sebepten doğduğu da kabul edilemez. Çünkü, her bir şirketin bilançolarındaki aktif ve pasif kalemleri buna bağlı olarak alacaklıları, borçluları farklıdır.

Talepte bulunan şirketlerin durumlarının kötülüğü ayrı ayrı vakıalara dayanmaktadır.

Nitekim, Yüksek Yargıtay aynı işyerinde çalışan işçilerin, o işyerinin sahibi (aynı işveren) ile yapmış oldukları aynı içerikteki hizmet sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar için birlikte dava açamayacaklarına karar vermiştir. (HGK. 18.04.1956 T/36-29, HGK. 11.12.1951 4/177-135; HGK. 03.10.1957 83/79 ve TD. 11.03.1955 1366/1857)

Öte yandan, doktrinde de görüşler de Hukuk Muhakemeleri Usul Kanunu’nun 43. maddesindeki şartlar bulunsa bile birden fazla borçluya karşı birlikte iflas davası (İİK. 156 vd.) açılamayacağı yönündedir (Bkz. Prof. Dr. Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü Cilt 3. sh.3351). Bu da birden fazla borçlunun hasımsız olarak açılan istemde iflasın ertelenmesi talebinde bulunamayacaklarının göstergesidir.

İcra İflas Kanunu’nun 179. maddesinde de, kanun koyucu iflasın ertelenmesi talebi bakımından “ŞİRKETLER VEYA KOOPERATİFLER” dememiş, aksine “ŞİRKET VEYA KOOPERATİF” demek suretiyle iflas ve iflasın ertelenmesi taleplerinin ayrı ayrı açılabileceğini, davacının çoğul değil tekil olduğunu göstermiştir. Bunun aksinin kabulü Yasa’nın lafzi yorumuna da aykırıdır.

İflasın ertelenmesi taleplerinin grup şirketleri tarafından birlikte açılması, bunların ayrı ayrı yatırmaları gereken harçtan kaçınmalarına da imkan verecektir. Harçlara dair düzenlemeler kamu düzeninden sayıldığından başlı başına bu husus bile birden çok tüzel kişinin birlikte iflasın ertelenmesi talebinde bulunmalarına engel teşkil etmektedir.

Borca batıklığın tespit edildiği, ancak iyileştirme projesinin yeterli görülmemesi durumunda erteleme talebinin reddiyle bunun sonucu olarak talepte bulunanın iflasına karar verileceği gözetildiğinde birden çok borçlunun aynı davada iflası istenemeyeceği gibi birden çok borçluda iflasla sonuçlanabilecek olan iflasın ertelenmesi talebinde bulunamazlar.

Bu açıklamalar çerçevesinde somut olaya baktığımızda, altı adet tüzel kişiliği farklı olan şirketler grup şirketler olmaları ve birbirlerinden etkilenmeleri gerekçeleri ile birlikte iflasın ertelenmesi talebinde bulunmuşlardır. Bir başka bir deyişle talep eden şirketler birisinin borca batıklığının diğerlerini de etkilediğini bildirmişlerdir.

Yukarıda da açıklandığı üzere davacı şirketlerin alacaklıları, borçluları farklı farklıdır. Nitekim mahkemece tüm davacıların talepleri kabul edilerek iflaslarının ertelenmesine karar verilmiş, ancak davacılardan sadece birisinden (... Tur.San.ve Tic.Ltd.Şti.’den) alacaklı olan müdahil alacaklı bu şirket yönünden verilen kararı temyiz etmiştir.

İflasın ertelenmesini talep eden şirketler birisinin borca batık olmasının diğerlerini etkilediği iddiasıyla talepte bulunmuş olmalarına göre sayın çoğunluk bu talebi gözardı edip sadece talepçi ... Turizm Gıda San.ve Tic. Ltd.Şti. yönünden kararı bozup diğerleri yönünden ise hükmün kesinleşmesine olanak sağlayacak şekilde bir karar oluşturmuştur.

Bu hal dahi grup şirketleri olsalar dahi birlikte iflasın ertelenmesi talebinde bulunulamayacağının göstergesidir. Kaldı ki açıklanan durum davacıların kötüniyetli olduklarının kanıtıdır.

Öncelikle açıklanan bu nedenlerle yerel mahkeme hükmünün bozulması gerektiği görüşünde olduğumuzdan sayın çoğunluğun birden fazla borçlu tarafından iflasın ertelenmesi talebinde bulunabileceği şeklindeki (1) nci bentteki kabulleri ile bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddine ilişkin görüşlerine katılamıyoruz.20.12.2010