Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2010/4295 K.2010/14230

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince hernekadar duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de, miktar itibariyle isteğin reddine, incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında satış miktarına bağlı süreli, direk satış noktası satış sözleşmesi imzalandığını, davalının süre dolmadan önce 29.6.2005 tarihli ihtarname ile haklı sebep olmaksızın sözleşmeyi feshettiğini, davalının işyerinde mahkemece yaptırılan tespit sonucu başka firmalara ait ürünlerin bulunduğunun belirlendiğini, bu şekilde davalının sözleşmeye aykırı davrandığını ileri sürerek 5.000.00.-USD cezai şart alacağından şimdilik 1000.00.-USD ceza-i şart alacağının dava tarihinden itibaren hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

davalıya % 100 iskontolu verilen 300 Kasa 250 ml ürünün rayiç bedeli olan 5.699.40.-TL. İle 5 koli 250 ml ... bardağı rayiç bedeli olan 108.35.-TL.olmak üzere toplam 5.807.75.-TL.alacağın reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sözleşmenin özel hükmü gereği, davalıya ürün satışlarından yapılan %15 iskonto bedeli için şimdilik 100.00-TL.nin reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin işyerinde davacıya ait ürünlerden iki adet şişede insan sağlığına zararlı maddeler görülmesi üzerine müşterilerden şikayetler geldiğini, bu durumun davacıya bildirildiğini, o dönemde sahte rakı nedeniyle ölüm vakıalarının yaşandığını, müvekkilinin müşteriler nezdinde sahte cola satıldığı inancının oluşmaya başlaması nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmedeki ceza-i şart hükmünün tek taraflı hak ve yükümlülükler yüklemesi nedeniyle yok hükmünde olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, uyuşmazlığın davalının tek taraflı olarak akdi feshetmesinin haklı olup olmadığı noktasında toplandığı, gıda konusunda uzman kişiden alınan bilirkişi raporunda tespit edilen aykırılığın üretimden kaynaklanmadığı, bunun muhafazasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının belirlenmesi yönünden gerekli tespitlerin yapılmadığı belirtildiğinden ceza yargılamasına konu edilen tutanak davalı işyerinde alınan ürünlere ilişkin olduğundan bu ürünlerin uygun şekilde muhafazası yapılarak müşteriye sunulmamış olması,

kusuru var ise bu eksikliğin davalıya ait bir kusur olduğu değerlendirildiğinden hiç kimsenin kendi kusuruna dayanarak hak sahibi olamayacağı kuralı karşısında davalı tarafın tek taraflı olarak akdi feshetmesinde haklı olmadığının kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 1000.-USD cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren döviz faizi ile birlikte karşılıksız yardım bedeli 5.669.40.-TL.ile iskontolu ürün bedeli 100.00.-TL. ve 5 koli ... bardak bedeli 35.00.-TL. olmak üzere 5.834.40.-TL.nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Davalı, işyerinde müşterilere sattığı Coca-Cola şişelerinin ikisinde yabancı madde görülmesi üzerine müşterileri nezdinde itibar kaybettiğini gerekçe göstererek davacıya noterden gönderdiği ihtar ile taraflar arasındaki sözleşmeyi feshettiğini bildirmiştir.

Hernekadar mahkemece Coca-Cola şişelerindeki yabancı maddelerin davalının ürünleri niteliğine uygun şekilde muhafaza etmemesinden kaynaklandığı ve somut olayda davalının kusurlu olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yerel mahkemenin bu yöndeki kabulünün dayanaklarının neler olduğu tam olarak açıklanmamış ve bu konuda yeterli araştırma ve inceleme yapılmadığı da anlaşılmıştır.

Zira, dosyada bulunan Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ... İl Müdürlüğünün 6.1.2005 tarihli denetim raporunda davalının işyerinde yapılan denetimde Coca-Cola içeceklerinden numune alındığı numunelerin Orijinal ambalajlarında ve uygun şartlarda muhafaza edildiğinin tespit edildiği belirtilmiştir. Yine dosyaya bir örneği sunulan ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2005/350 D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi ... imzalı delil tespit raporunda da davalının işyerinde yapılan incelemede ... şişedeki Coca Cola içeceğinin orijinal ambalajında uygun şartlarda muhafaza edildiğinin saptandığı ancak şişe içerisinde gözle belirgin olarak görülebilen yabancı madde kitlesinin varlığının da tesbit edildiği açıklanmıştır.

Mahkemece gıda mühendisi Prof.Dr. ...'dan alınan 10.6.2009 tarihli bilirkişi raporunun sonuç bölümünün 3.bendinde de söz konusu yabancı maddenin hangi nedenlerle oluşabileceği konusunda çeşitli ihtimallerden söz edilmiş ise de, davalının muhafazasında olumsuz şartların mevcut olduğu yönünde bir görüş bildirilmemiştir. Davalı vekili anılan bilirkişi raporuna 27.7.2009 tarihli dilekçesi ile ayrıntılı olarak itiraz etmiş olmasına rağmen mahkemece bu itirazlar üzerinde durulup değerlendirme yapılmamıştır.

Eksik araştırmaya ve incelemeye dayanılarak hüküm kurulamaz. Mahkemece yapılacak iş yukarıda belirtilen hususlar üzerinde durularak davalının itirazlarını da karşılayacak şekilde araştırma ve inceleme yapılıp yeniden bilirkişi ya da bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesinden ibaret olmalıdır.