Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2010/4737 K.2010/11621

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı, davalılar vekilince de duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av.... ile davalılar vek.Av....'nin gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında 10.06.2002 tarihli aracı ihracatçı sözleşmesi ve ekinde taahhütname imzalandığını, diğer davalıların sözleşmenin kefili olduğunu, davalı imalatçı firmanın müvekkili şirket aracılığıyla sözleşmeye dayanak 2002 yılında ihracat gerçekleştirdiğini, Dış Ticaret Vergi Dairesi inceleme raporu ve ceza ihbarnamelerine göre ihracattan kaynaklanan KDV iadesinin haksız olduğunu belirlendiğini, sözleşme hükümleri gereğince vergi/ceza ihbarnamesindeki tutarın faiziyle birlikte tahsili amacıyla icra takibine girişildiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, kesinleşmiş bir kamu alacağının bulunmadığını, sadece ödeme emri gönderildiğini davacının henüz bir zararının oluşmadığını bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre dava dışı vergi idaresince talep edilen iade alacağın davacı tarafından vergi idaresine dava tarihi itibariyle ödenmiş olmadığı, iade alacağını teminat altına alan teminat mektubunun da paraya çevrildiğine dair bir belirlemenin bulunmadığı, bu itibarla davacının dava tarihi itibariyle davalıya rücu edebileceği bir tazminat alacağı henüz doğmamış olduğu gerekçesiyle davanın ve koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Tarafların ticari defter ve kayıt belgeleri üzerinde yaptırılan inceleme sonunda düzenlenen bilirkişi raporunda yanlar arasında akdedilen ihracatçı sözleşmesine göre, davalı şirketin ürettiği mal ve mamullerin tamamının veya bir kısmının ihracatı davacı şirket aracılığıyla gerçekleştirileceğine değinildikten sonra sözleşmenin 3.16, 6.12, 3.10 maddeleri açıklanarak, sözleşmenin birbiriyle çelişen hükümler içerdiği,

bu itibarla bu hükümlerin tarafların müştereken iradesine göre yorumlanması suretiyle bir neticeye varılabileceği taraflar arasındaki ticari ilişkinin işleyişine ve sözleşmenin amacına bakıldığında davacının vergi idaresine yapacağı geri ödemelerin davalıdan tazmininin istenebileceği, ancak davacıdan henüz tahsil edilmeyen meblağlar davacının malvarlığında bir zarar kalemi teşkil etmediği ve dolayısıyla henüz davalıya rücu edebileceği bir zarar kaleminin mevcut olmadığı belirlenmiştir.

Ne var ki, davalıların imzasını taşıyan “Protokol ve Taahhütname” başlıklı sözleşmenin ekini oluşturan belge bilirkişi incelemesi esnasında dikkate alınmadığı gibi davalı yanın gerekçeleri de belirtilmek suretiyle rapora yönelik itirazları da mahkemece değerlendirilmemiştir. Bu durumda mahkemece, konusunda uzman yeni bir bilirkişi kurulundan yukarıda açıklanan hususların da incelendiği ayrıntılı rapor alınarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisinde isabet görülmemiştir.