Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/1004 K.2011/9477

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av.... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, ticari ilişki içinde olduğu dava dışı ... Soğutma Sistemleri Ltd.şirketinin talebi üzerine müvekkili şirketin almak istediği malları piyasadan temin etmek amacıyla kullanmak üzere 25 adet ve toplamı 417.000 TL olan çeklerin avans olarak verildiğini, buna ilişkin olarak dava dışı ...

Ltd.Şti. yetkilisi ...’ın imzalı belge verdiğini, mal teslimi için mutat hale gelmiş süre geçince bu durum sorulduğunda mal teslimi yapılamayacağı, çeklerin iade edilemeyeceği ve factoring şirketlerine temlik edildiğinin beyan edildiğini, bu çeklerden 22.11.2008 tarihli ... nolu 24.750 TL bedelli çekin davalı elinde bulunduğunun ve arkasının yazdırıldığının tespit edildiğini, davalının bu çeki Factoring İşlemlerine Esas Yönetmeliğin 1 ve 8/d maddelerine aykırı aldığını ve çeklerin haklı hamili olmayacağını ileri sürerek bedelsiz kalan çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının çeki mal teslimi karşılığı avans olarak verildiği iddiasını kanıtlaması gerektiğini, müvekkilinin çekin iyiniyetli ve meşru hamili olduğunu, çeki factoring yönetmeliği ve temlik sözleşmesine uygun olarak alındığını, dayanak faturaların da temlik edildiğini, temlik cirosu ile devredilen çekin garanti fonksiyonu olduğunu, müvekkilinin davacı ve dava dışı şirket arasındaki sözleşme ve emre keşide edilmiş çeke karşılık dava dışı şirkete finansman sağladığını, TTK’nun 599.maddesine göre temel ilişkiden doğan def’ilerin iyiniyetli müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamı, bilirkişi raporu ve TTK’nun 599.maddesi dikkate alınarak, kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Factoring şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 1.maddesinde “factoring işlemine esas alınacak temlik konusu alacakların faturaya veya mal veya hizmet satışından doğmuş olduğunu, tevsik eden diğer belgelere dayalı olması” 8.maddenin (d) bendinde ise, “kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, fatura veya alacağın bir mal veya hizmet satışından doğmuş olduğunu tevsik eden benzeri belgelerle ilişkilendirilmeyen alacakları satın alamayacakları” ifade edilmiştir.

Değişiklik yaparak 10.10.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Finansal Kiralama, Factoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2 maddesinde “Birinci fıkrada belirtilen hususlara ilave olarak factoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler”şeklindedir.

Somut olayda; davalı ... şirketi tarafından dosya içine bu hükümler gereğince 19.06.2008 tarihli 13635 nolu 19.865 TL’lik 10.07.2008 tarihli ... nolu 14.189,50 TL’lik ve 21.08.2008 tarihli ... nolu 14.189,50 TL’lik faturalar fotokopilerini ibraz etmiştir. Ancak anılan ... şirketinde bu faturaların asıllarının bulunması gerekir.

Fotokopi üzerinden her türlü değişiklik yapılarak, fotokopilerin birden fazla ... şirketlerine verilmek suretiyle hakkın suistimalinin her zaman mümkün bulunduğu gözetilerek davalı factoring şirketi her ne kadar fatura asıllarının kendilerinde olmadığını, faturaların dava dışı ... Soğutma Sistemleri Limited Şirketinde bulunduğu belirtilmiş ise de, davalıdan fatura aslının istenmesi veya faturayı kesen dava dışı ...

Soğutma Sistemleri Limited Şirketinden dava konusu faturaya ait dip koçanlarının celbedilerek fatura seri ve tarihleri kontrol etmek suretiyle kimin adına kesilmiş olduğu ve ibraz edilen fatura ile fatura suretinin birbirini doğrulayıp doğrulamadığının belirlenmesi, gerektiğinde bu konuda uzman bilirkişi ya da bilirkişi kurulundan rapor alınarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken açıklanan hususlar ve yönetmelik hükümleri gözardı edilerek, yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir.