Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/3026 K.2011/16143

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacı şirket ile davalı ... arasında Total marka damacana suların pazarlanması ve satışına ilişkin olarak bayilik sözleşmesi imzalandığını, davalı ... ve bu kişinin temsil ettiği diğer davalı ... Gıda Ltd. Şti.’nin sözleşmeye aykırı davranarak sözleşmeyi ihlal ettiklerini, davacı tarafından .... Noterliğinin 06/05/2009 tarih ve 11397 yevmiye nolu ihtarname ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin davalı tarafa bildirildiğini ileri sürerek sözleşme hükümlerine göre 15.000,00,-TL cezai şartın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılara usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmaya katılmadıkları gibi herhangi bir cevap da vermemişlerdir.

Mahkemece, davacının davalı ...’un aralarındaki bayilik sözleşmesine aykırı olarak, dava dışı başka firmadan aldığı malı sattığından bahisle sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği, davacının haklı sebeple bayilik sözleşmesini feshi nedeniyle, Borçlar Kanununun 108. maddesinde belirtilen “olumsuz zararın” hüküm altına alınmasını talep edebileceği, taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın “seçimlik ceza” niteliğinde bulunduğu, olumlu zarar kapsamına girdiği ve ancak sözleşmenin varlığını sürdürdüğü sürece talep edilebileceği, bu itibarla cezai şart olarak istenen 15.000,00,-TL’lik talebin reddine, ayrıca diğer davalı ... Gıda İth. İhr. Ltd. Şti. yönünden ise davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, 06/05/2009 tarihli ihtarname ile bayilik sözleşmesinin 4. maddesine göre, bayinin, taraflar arasında akdedilen Total marka damacana suların pazarlanması ve satışına ilişkin bayilik sözleşmesine muhalefet ederek Akdur isimli firmadan damacana su aldığının Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesince tespit edildiğini belirterek, sözleşmenin bu (haklı) nedenle feshedildiğini, sözleşmenin 4. maddesine göre cezai şartın ödenmesini ihtar etmiştir. Dava dilekçesinde de ihtarda açıklanan maddi olgulara ve hukukî gerekçelere de atıf yapılarak mer'i mevzuat hükümleri ile bayilik sözleşmesinin 4. maddesine göre cezai şart isteminde bulunmuştur.

Taraflar arasında akdedilen 17/11/2008 tarihli bayilik sözleşmesinin 4. maddesinin F fıkrasında, bayinin sözleşme süresi içerisinde başka hiçbir bayi ve tevzii şirketi ile mukavele yapmayacağı kararlaştırılmıştır. Somut olayda davalının sözleşmenin 4. maddesi ile bayilik sözleşmesinin hukukî niteliğinden kaynaklanan yükümlülüklere aykırı davranması nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle davacı tarafından feshedildiği dosya içerisindeki delillerle sabittir.

Esasen bu husus yerel mahkemenin de kabulündedir. Sözleşmenin 4/G ve 10.maddelerinde bu sözleşme hükümlerine aykırılık halinde cezai şart ödeneceği açıkça kararlaştırılmıştır. Bu durumda mahkemece anılan sözleşme hükümleri çerçevesinde somut olay bakımından davacının davalıdan cezai şart talep edebileceği gözetilmeden sözleşme hükümlerinin yorumunda yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.