Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/3624 K.2011/5149

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ... Ltd.Şti. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, müvekkillerinden ... Kimya A.Ş. tarafından keşide edilerek diğer davacıya verilen her biri 15.000.-TL.bedelli iki adet çekin henüz ciro edilmeden, diğer davacı şirketin yetkilisi ...ün aracından 15.2.2007 tarihinde çalındığını, söz konusu çeklerle ilgili çek iptali davası açıldığını, çeklerin arkasındaki Tin ...Ambalaj San.ve Tic.Ltd.Şti. kaşesi ve imzalarının sahte olduğunu, ciro silsilesinin bu noktadan itibaren koptuğunu, ayrıca müvekkili keşideci ... A.Ş.nin çeklerin bedelini diğer davacı Tin ...Ltd.Şti.ne ödediğini, lehdar Tin ...Ltd.Şti.nin cirosunun sahte olması nedeniyle müvekkilleri aleyhine takip yapılamayacağını belirterek müvekkillerinin takip nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı ... Ltd.Şti. vekili, dava konusu çeklerin muntazam ciro silsilesi yoluyla müvekkili şirkete geçtiğini, müvekkilinin iyiniyetli hamil olduğunu, müvekkilinden önceki cirantaların ve keşidecinin çek bedelinin ödenmesinden müvekkiline karşı sorumlu olduklarını bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre, dava konusu çeklerin davacı ... A.Ş.tarafından keşide edilerek diğer davacı Tin ...Ltd.Şti. yetkilisi ...e verildiği, her iki çekin arkasında şirket adına atılan imzaların yetkilisine ait olmadıklarının anlaşıldığı, bu noktadan itibaren ciro silsilesinin koptuğu, ciro silsilesinin kopması nedeniyle cirantaların ciro silsilesinin kopmasından önceki kişilere başvuramayacakları gerekçeleriyle davanın kabulüne, davacıların takip ve takibe konu çekler nedeniyle davalılara borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmiş, hüküm davalılardan ... Ltd.Şti vekilince temyiz edilmiştir.

.../...

S:2

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, hükmü temyiz eden davalılardan ... Ltd.Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-TTK.nun 589.maddesinde öngörülen imzaların istiklali prensibi uyarınca davacı keşideci ... Kimya A.Ş., çekteki ... ...Ltd.Şti. imzasının adı geçen cirantaya ait olmadığını ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz.

Yine TTK.nun 599.maddesi uyarınca hamilin çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmesi halinde şahsi def'iler hamile karşı ileri sürülebilir. Somut olayda davalı hamil ... Ltd.Şti.nin çekteki ciro silsilesini gözeterek çeki devraldığı ve dosya içeriğinden çeki kötüniyetli olarak iktisap ettiğinin kanıtlanamadığı ve anılan yasa maddesi uyarınca keşideci ile lehdar arasındaki şahsi def'ilerin iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceği gözetilmeden mahkemece olaya uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

- KARŞI OY YAZISI -

Dava konusu çekin keşidecisi davacı, lehdarı diğer davacı Tin ...Ltd.Şti. olup, diğer davalı ... İnşaat Ltd.Şti.ne ciro edilmiştir. Davacı dava konusu çekteki ciro imzasının ve kaşenin cirantaya ait olmadığını, davalı hamilin yetkili hamil olarak kabul edilemeyeceğini ileri sürerek, iş bu menfi tespit davasını açmıştır.

Mahkemece, yapılan incelemede ciro imzasının ciranta olan şirketin yetkilisine ait olmadığı saptanmıştır. TTK.nun 702.maddesine göre cirosu kabul bir çeki elinde bulunduran kimse son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Keşidecinin hile veya ağır bir kusurun bulunmaması halinde yetkili hamile ödeme yapmakla borcundan kurtulur.

Oysa olayda keşideci cirolar arasında muntazam teselsül bulunmadığını, lehtarın ciro imzasının o kişiye ait olmadığını bildiğinden bu durumda çek bedelini hamil olan davalıya ödemekle lehtara olan sorumluluğundan kurtulamaz. Davalının lehtara karşı sorumluluğu devam ettiğinden ödeme yapmasına rağmen lehtara tekrar ödeme yapacağından TTK.nun 705.maddesi uyarınca yetkili olmayan hamile ödeme yapmama hakkında sahiptir (19. HD.19.12.2995, 9111/11487. 19.HD 11.11.2010, 2651/12930).

Bu durumda davalı hamil yetkili hamil olarak kabul edilemeyeceği için yerel mahkeme kararının yukarıda açıklanan gerekçeyle onanmasına karar verilmesi gerekir. Sayın çoğunluğun (2) nolu bentteki bozmaya ilişkin kararına katılamıyoruz.