Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/442 K.2011/12374

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalılar arasında alçı taşı maden sahasının devrine ilişkin yazılı sözleşme düzenlendiğini, sözleşmenin 3. maddesi uyarınca 10.000 TL nakit iki adet 20.000 TL bedelli 90 gün vadeli çek verileceğinin kararlaştırıldığını, bakiye 150.000 TL ödemenin ruhsat devrinden üç ay sonra başlamak üzere her biri 30.000 TL bedelli 5 adet çek ile ödeneceğinin kararlaştırıldığını,

ruhsat işlemlerinin tamamlanmasından sonra maden sahasının müvekkiline devredildiğini ve müvekkili tarafından davalıya çekler verildiğini ancak müvekkili tarafından maden sahasından çıkarılan alçı taşındaki S03 değerinin asgari 40 olması gerekirken çok düşük değerde olması nedeniyle ekonomik bulunmadğı gerekçesi ile çimento fabrikalarınca satın alınmadığını, böylece müvekkilinin büyük zarara uğradığını sözleşme uyarınca da bu hal karşısında devir sözleşmesinin rödovans sözleşmesine dönüşeceğinin kabul edildiğini,

müvekkilinin noterden ihtar çekerek sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini ileri sürerek sözleşme gereğince ödenen 10.000 TL peşinat dışında kalan ve ruhsat devir bedeli olarak davalılara verilen dava konusu çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ve taraflar arasındaki sözleşmenin rödovans sözleşmesine dönüştüğünün tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili müvekkillerinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiklerini davacıya bu maden sahası devredildikten sonra ruhsatı alınarak işletmeye sunulduğunu, bu aşamada resmi heyetler tarafından gerekli rezerv ve tenör tesbitinin yapıldığını, Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünden sevk irsaliyeleri alındığını sahaya ilişkin işletme projesini bizzat davacının ibraz ettiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi heyeti raporuna göre; taraflar arasındaki sözleşmede; işletme ile ilgili olarak veya rezerv ve çalışma şartlarında herhangi bir olumsuzluk yaşandığında "bu rödovans sözleşmesine dönecek ve rödovans bedeli %10 olarak ve verilen 10.000 TL'lik ilk ödeme iade edilmeyecektir" hükmüne yer verildiği, maden sahasından çıkarılan alçı taşının S03 değerinin düşüklüğü nedeniyle çimonto fabrikaları tarafından kabul görmediği ve böylece pazarlamada olumsuzluk yaşandığı,

bu nedenle sözleşmenin 3. maddesinde belirtilen hükme dayanılarak fesih ihtarında bulunulduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile ruhsat devir sözleşmesinin rödovans sözleşmesine dönüşmüş olması nedeniyle ruhsat devri için verilen çekler yönünden davacının, davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş,hüküm davalılar vekilince temyiz edilmiştir.