Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/4733 K.2011/13576

Taraflar arasındaki birleşen menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmasız, davalı vekilince de duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... ile davalı vek. Av. ...'un gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili asıl davasında müvekkil şirkette meydana gelen hırsızlık sonucu kasadaki 215 adet çekin çalındığını, savcılık soruşturmasının devam ettiğini, bu çekler hakkında İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde 01.11.2005 tarihinde 2005/455 E. ile, İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde 07.11.2005 tarihinde 2005/451 E. ile çek iptalleri davaları açtığını, davalının 2005/455 E.sayılı dosyada 17 adet çek için müdahalede bulunduğunu, davalının bir factoring şirketi olup, çeklerin çalıntı olduğunu ve üzerinde ödeme yasağını bilerek aldığı için kötüniyetli bulunduğunu ileri sürerek 17 adet çekin müvekkili şirkete istirdadını talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada ise davacı vekili davalı şirketin bu sefer 24 adet çek için İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2005/451 E. sayılı çek iptali için açtığı davasında müdahalede bulunduğunu iddia ederek 24 adet çekin müvekkiline istirdadı ve 31.12.2005 havale tarihli 345730 seri nolu çekten dolayı tahsil edilen 2.247. TL’nin istirdadını istemiştir.

Asıl dava ve birleşen davada davalı vekili, müvekkili ile davadışı ... İplik Ltd. Şti. yetkilisi ... ... arasında 200.000. TL’lik factoring ve temlik sözleşmesi imzalandığını, bu dava dışı şirketin davacı ile ilişkilerini gösteren 02.11.2005 tarihli faturayı ibraz ettiğini, bu faturaya karşılık dava dışı şirketten çekler aldığını, müvekkillerinin iyiniyetli ve haklı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece Yönetmeliğin ilgili hükümleri, davalı şirketin temlik aldığı faturanın sahte olduğunu ve dava konusu çeklerdeki imzaların davacı şirket yetkililerine ait olmadığını kabul etmesi ve dosya kapsamına göre asıl davanın kabulüne, davacının 17 adet çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, birleşen davanın kısmen kabulüne, 17 adet çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, bakiye 7 adet çekle ilgili menfi tespit ve 2.247. TL ile ilgili istirdat taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Asıl dava ve birleşen dava, davacı şirket kasasından çalındığı iddia edilen çeklerin istirdadı istemiyle açılmıştır. Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş TTK.'nun 577.maddesi hükmü gereğince inceleme yapılarak, bu talep doğrultusunda bir karar vermekten ibaret olmalıdır. Bu incelemenin yapılması sırasında, asıl dava ve birleşen davadaki çek istirdadı talebine konu her bir çekin, ayrı ayrı ele alınması gerekir.Mahkemece açıklanan bu yönler gözetilmeksizin, talep aşılarak menfi tespit hükmü kurulması yanında; davalara konu çeklerin arkalarındaki ciroların farklılıklarına da dikkat edilmeden ve davalı factoring şirketi vekilinin duruşmalardaki imzalı beyanları da gözden kaçırılarak yazılı olduğu şekilde davanın sonuçlandırılması doğru görülmemiştir.