Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2011/6650 K.2012/758

Taraflar arasındaki karşılıklı alacak-tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı her iki davanın da reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı-karşı davalı vekilince duruşmalı ve davalı-karşı davacı vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı-karşı davalı vek.Av.... ile davalı-karşı davacı vek.Av....'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili taraflar arasındaki patates satışına ilişkin sözleşmeye göre davalının taahhüt ettiği miktarda patatesi müvekkiline teslim etmemesi nedeniyle eksik kalan kısmın piyasadan karşılandığını belirterek, sözleşmedeki fiyat ile piyasadan temin edilen patates fiyatı arasındaki farkın tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin sözleşme hükümlerine göre davacı tarafından verilen tohumları ve gübreleri kullandığını, ancak tohumların hastalıklı, gübrelerin de standartlara uygun olmaması nedeniyle ve davacıdan kaynaklanan sebeplerle verim düşüklüğü yaşadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacı ... vekili, davalı şirketin müvekkiline verdiği tohum, gübre ve üretim talimatlarından dolayı sezonu zararla kapattığını, ayrıca ekim yaptığı bölgede davalının verdiği tohumlar nedeniyle toprağa hastalık bulaştığından aynı bölgede kiralık tarla bulamadığını, ticari itibarının zedelendiğini, manevi zarara uğradığını belirterek 100.000 TL maddi 50.000 TL manevi zararın tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili, müvekkili tarafından karşı tarafa verilen tohumlara ilişkin olarak yüksek verim taahhüdünde bulunulmadığını, tohumların hastalıklı olmadığını, zarara uğrayan tarafın müvekkili olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının üretici olan davalıya standardı olmayan tohumluklar verdiği, bu tohumluktan standartlara uygun şekilde verim beklenemeyeceği, verim kaybına davacının neden olduğu, davacının ürünleri teslim aldıktan 22 gün sonra ödeme yapmış olması karşısında, ürünlerin tesliminden 24 gün sonra fire şeklinde fatura edilmesinin doğru olmadığı, davalının ürünü firesiz olarak teslim aldığının kabulü gerektiği belirtilerek asıl davanın reddine;

birleşen dava yönünden yapılan yargılama sonucunda, birleşen davanın davacısının Hermes cinsi patates ekiminden kaynaklanan maddi ve manevi zararını talep ettiği, ekimi yapılan 570 dekar üzerinden yapılan hesaplamaya göre 1.732,800 kg ürün elde edebilecek iken Frito Lay'a 1.883,360 kg ürün teslim ettiği, bu nedenle üretim kaybının bulunmadığı gerekçesi ile birleşen davanın da reddine karar verilmiş, hüküm taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

Hukukçu ve mali müşavir tarafından düzenlenen kök raporda kullanılan tohum ve gübrenin verimi düşürüp düşürmediğinin tespiti için ziraat konusunda uzman bilirkişinin görüşünün alınması gerektiği belirtilmiş, aynı heyete dahil edilen ziraat yüksek mühendisinin katılımıyla düzenlenen ek rapor hükme esas alınarak mahkemece hüküm kurulmuştur.

Ancak taraflar gerekçelerini de göstererek bu rapora özellikle ziraatçi bilirkişinin görüşleri yönünden itiraz etmişlerse de mahkemece bu konuda ek veya tamamlayıcı rapor alınmadığı gibi bu itirazların neden dikkate alınmadığı da kararın gerekçesinde açıklanmamıştır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, tarafların hükme esas alınan bilirkişi raporuna yönelik itirazlarını karşılayacak şekilde ek veya yeni bir bilirkişi raporu alınıp, tüm delillerin birlikte takdir edilmesi suretiyle varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar vermekten ibarettir. Eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.