Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2012/12418 K.2013/5725

Taraflar arasındaki birleşen menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalılar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... İle davalılar vek. Av. ...'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, asıl davada taraflar arasında imzalanan 30.11.2004 tarihli Çerçeve Tedarik Sözleşmesi gereğince davalı ürünlerinin müvekkilince tek satıcılık ünvanı altında bayiler verilmek sureti ile pazarlandığını, davalının sözleşme gereği edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle 08.07.2008 tarihinde “Sözleşme feshi ve ibraname “ imzalandığını bu ibranameye göre davalı tarafın ellerindeki çekleri iade etmesi gerekirken müvekkilini oyaladığını ileri sürerek 20.09.2009 tarihli 25.000 Euro, 20.10.2009 tarihli 25.000 Euro, 20.11.2009 tarihli 58.042,94 Euro tutarlı toplam 108.042,94 Euro bedelli çeklerden müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile %40 tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada ise, aynı iddialarla 20.03.2010 tarihli 328.000 Euro bedelli çekin iptali ile %40 tazminat talep edilmiştir.

Davalılar vekili taraflar arasındaki çerçeve Tedarik sözleşmesi feshedilmeden önce davacının 421.748,90 Euro tutarında çek keşide ederek müvekkiline verdiğini, ibraname imzalanırken bu miktarın da ödenmiş kabul edildiğini çeklerle borcunun kalan kısmını davacı kapattığı için ibraname imzalandığını,

müvekkilinin davacı tarafın talebi ile çeklerden doğan alacağını ötelemek için 5 kez bu çekleri iade edip yenileri ile değiştirdiğini ilk verilen çeklerle en son keşide edilen çekler arasındaki miktar farkının kur farkı ve vade farkından kaynaklandığını belirterek davanın reddi ile toplam 108.042,94 Euro bedelli muaccel çek bedellerinin ve 9.938,94 Euro tutarındaki cari alacak toplamı olan 117.981,88 Euro'nun davacı (karşı davalıdan) tahsili ile %40 tazminata reeskont faiziyle birlikte hükmedilmesini talep etmiş,

yargılama sırasında ıslah yolu ile taleplerini 328,000 Euro arttırarak 445.981,88 Euro'nun reesskont faizi ile birlikte tahsili istenmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller neticesinde, davalı-karşı davacı vekili 30.01.2012 tarihli celsede “dava konusu çeklerin kısmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin kısmen ise ibraname öncesi mevcut sözleşme kapsamında verilmiş çekler olduğunu, bu çeklerin müvekkili tarafından ödeme aracı görülerek ibranamenin imzalandığını” belirttiği ancak davalı karşı davacının ticari ilişkinin ibranamenin imzalandığı tarihten sonra da devam ettiğini ispatlayamadığı, ibranamenin davacının çeklerden doğan borcu dahil olmak üzere tüm borçlarını kapsadığı gerekçeleri ile asıl davanın ve birleşen davanın kabulüne karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalılar karşı davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 30.11.2004 tarihli çerçeve Tedarik Sözleşmesi ile ticari ilişkinin başladığı ve bu ticari ilişkinin 08.07.2008 tarihli “Sözleşmenin feshi ve ibraname” başlıklı belge ile sonlandırıldığı dosya içeriği ile sabittir.

Davacı yan, anılan ibraname ile davalı elinde bulunan imzası inkar edilmeyen çekler ile borçlu olmadığını iddia etmiş, davalı ise alacak nedeniyle ibranameden önce verilen çeklere güvenilerek ibranamenin imzalandığını, ne var ki bu çeklerin ödenmemesi üzerine davacı yanın 09.03.2009 tarihli 671 nolu tahsilat makbuzu ile asıl davaya ve birleştirilen davaya konu çeklerin eskilerini geri almak suretiyle verdiğini hatta ibranameden sonra 27.04.2009 tarihinde davacı yanın teminat olarak ipotek tesis ettiğini savunmuştur.

Yapılan bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davacı yan çeklerdeki imzayı inkar etmediği gibi çeklerin verilme nedenini de gerekçeleri ile açıklayıp belgelendirememiştir. Bu durumda, mahkemece sözleşmenin feshi ve ibraname başlıklı belgenin yorumunda ve ispat külfetinin tayininde hataya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.