Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/10136 K.2013/18152

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili; davalı şirket ile dava dışı ... Madeni Yağlar San. ve Tic. A.Ş. arasında 06/03/2000 tarihli 10 yıllık süreli ... Yağ Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, 11/10/2001 tarihinde ... Madeni Yağlar San. ve Tic.

A.Ş. ile davacı şirketin birleşmesi nedeniyle söz konusu Bayilik Sözleşmesinin tarafının davacı şirket olduğunu, davalının 18/12/2007 tarihinde keşide ettiği ihtarnameyle sözleşmeyi herhangi haklı bir neden göstermeksizin feshettiğini bildirdiğini, süresinden önce yapılan feshin haksız olduğunu, bu nedenle müvekkilinin sözleşmenin 6. ve 10.1. ve ariyet protokolünün 4.3. maddeleri gereğince davalıdan kâr mahrumiyeti ve cezai şart alacağı ile birlikte ariyet olarak bırakılan demirbaşların eksiksiz ve sağlam olarak iadesinin ihtarname ile istendiğini,

ancak tebliğe rağmen davalı şirketin bir ödeme yapmadığını belirterek fazlaya dair tüm haklar saklı kalmak kaydıyla, davalının ürün alım taahhüdünden kaynaklanan ve münakit sözleşmenin davalı tarafından haksız feshi ile birlikte muaccel hale gelen 520.850-USD kar mahrumiyeti alacağının şimdilik, 5.000-USD'sinin, 175.000-USD cezai şart alacağının şimdilik, 5.000-USD'sinin, demirbaşları iade etmekte geciktiği gün karşılığı sözleşme gereği hesaplanan 12.500-USD cezai şart alacağının şimdilik 5.000-USD'sinin,

ayrıca davalıya ariyet olarak bırakılan demirbaşların davacıya iadesinin mümkün olmaması halinde ariyetli demirbaşların bedeli olan 26.984-USD'nin, ihtar tarihi olan 28/02/2007 tarihinden itibaren yabancı paraya işletilecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ayrıca Petrol Ofisi ... Analiz Laboratuarına davacı şirket tarafından ödenen 6.991,50 TL. analiz ücretinin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı tarafından taraflar arasında mevcut sözleşmeler ile ilgili olarak Rekabet Kurumu'nun 2005/74 sayılı "Motorlu Taşıtlar Grup Muafiyeti Tebliği" kapsamında adı geçen Kurum'a "bireysel muafiyet başvurusu" yapılmış olduğunu, müvekkili tarafından keşide edilen ihtarname ile bayilik sözleşmesinin bir çok maddesinin hukuka aykırı olduğu yönünde Rekabet Kurumu tarafından yapılan değerlendirmeler hatırlatılarak,

23.07.2007 tarihli davacı tarafından gönderilen yazı kapsamında sözleşmenin tek taraflı olarak yazılı veya sözlü hiçbir mutabakat olmaksızın tadil edildiği yönündeki davacı beyanlarının davalı şirketi bağlamadığını, 15 gün içerisinde davalı şirketin katılımı ile sözleşmenin tadil edilmesinin talep edildiğini, aksi taktirde sözleşmenin fesih edileceğinin bildirildiğini, davacı şirketin öngörülen süre içinde ihtarnameye cevap vermediğini, bunun üzerine 18.12.2007 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğinin davacı şirkete bildirildiğini, yapılan feshin haklı nedenlere dayandığını,

davacı yan taleplerinin Rekabet Kurulu Kararı doğrultusunda mümkün olmadığını, ayrıca iadesi talep edilen ariyet konusu demirbaşların teslim alınması yönünde davacıya ihtarname gönderildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve dosya kapsamına göre; dava konusu sözleşmenin 06/03/2000 tarihli ve 10 yıl süreli olduğu, bu nedenle de sözleşmenin normal şartlarda 06/03/2010 tarihinde kendiliğinden sona ereceğinin anlaşıldığı ve rekabet mevzuatı yününden 18/09/2010 tarihine kadar sözleşmelerin grup muafiyeti içerisinde değerlendirilebileceği nazara alındığında sözleşmenin rekabet mevzuatı yönünden 06/03/2010 tarihinden önceki bir dönemde geçersiz olması gibi bir durumun mevzu bahis olmadığı,

zira tebliğin yürürlüğe girmesi anında sözleşmenin kalan süresi 5 yılın üzerine çıkmadığından süre yönünden revize gerektiren bir durumun söz konusu olmadığı, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi yürürlükte iken davalı tarafından 18.12.2007 tarihli ihtarname ile sözleşmenin bitim süresi tarihinden evvel yapılan feshin haklı bir nedene dayanmadığı, ayrıca gerek Rekabet Kurulu'nun 26.01.2006 tarih ve 06-04/55-13 sayılı gerekse emsal niteliğini haiz diğer Kurul kararlarında sağlayıcı tarafından sözleşmelerin tebliğe uygun hale getirilmesi amacıyla tek taraflı yazılı bildirimin yeterli sayıldığı,

davalının itiraz dilekçesinde belirttiği gibi davacının sözleşmenin süresini uzatması söz konusu olmadığı gibi rekabet mevzuatı gereği mümkün de olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 5.000,00 USD cezai şart,

5.000,00 USD kâr kaybı ve 18.889,00 USD ariyet mal bedeli (45 adet demirbaş) toplamı 28.889,00 USD'nin temerrüt tarihi olan 07/03/2008 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarınca l yıl vadeli USD'ye ödenen en yüksek mevduat faizi uygulanmak suretiyle USD'nin ödeme tarihindeki efektif satış kuru üzerinden BK.'nın 83. maddesi ve TBK.'nın 99. maddesi gereğince ödeme tarihindeki “TL” karşılığı ile davacının yaptırmış olduğu inceleme ile ilgili olarak 6.691,50 TL analiz ücret bedelinin keza temerrüt tarihi olan 07/03/2008 tarihinden itibaren talep gibi yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

davacı her ne kadar ariyet olarak vermiş olduğu demirbaş malzemenin süresinde kendilerine iade edilmemesi nedeniyle cezai şart talep etmiş ise de buna ilişkin olarak cezai şart istenemeyeceğinden cezai şart talebinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.