Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/10159 K.2013/14088

Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ..., ... Orman Ürünleri vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, müvekkillerinden ... namına düzenlenen çekin, borcunu ödemek için vermiş olduğu diğer müvekkili ...'ın elinde iken zayi olduğunu, çek zayi davası açıldığını, bu sırada bu çekin bankaya davalı ... tarafından ibraz edilmesi üzerine Mahkemece kendilerine istirdat davası açmak üzere süre verildiğini, çekin davalılar ...'a veya ... Orman Ürünlerine geçişinde ciro kopukluğu olduğunu ileri sürerek müvekkillerinin elinden rızası hilafına çıkan ve kötü niyetli olarak tahsile çalışılan çek nedeniyle müvekkillerinin bir borcunun bulunmadığının tespitine ve çekin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili, müvekkillerinin iyi niyetli hamil olduğunu, müvekkillerinden orman ürünleri alım satımı ile uğraşan ...'in davalı ... isimli şahsa satmış olduğu kavak kerestesi karşılığında iş bu çeki aldığını ve borcuna karşılık olarak diğer müvekkili ...'a verdiğini, müvekkillerinin çeki kötü niyetli iktisaplarının söz konusu olmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Davalılar ... ve ...'na usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edildiği halde davalılar yanıt vermemişlerdir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda toplanan delillere göre; dava konusu çekin ... tarafından keşide edilerek ...'e verildiği, davacıların beyanlarından anlaşıldığı üzere ... tarafından çekin borcuna karşılık olarak ...'a verildiği,

dolayısıyla çekin zilyedinin ... olduğu dinlenen tanık beyanlarına ve incelenen Düzce 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2005/580 E.-2009/695 K. Sayılı dosyasından davacı ...'ın tanık ...'ın evinin önünden geçerken davalıların da bu evde sohbet ettikleri sırada, davacıların yanlarına giderek ...'ın çekin sahte olup olmadığı hususunda bilgisine başvurmak üzere çeki ... ve ...'a verdikleri, bu şahısların çekin sahte olmadığını belirttikleri, daha sonra çekin ortadan kaybolduğu,

davacının bunun üzerine davalı ...'nun evine gittiği, ...'ın da çekin kendisinde olduğunu ancak yanında olmadığını beyan ettiği, bu şekilde çekin davacıların rızası dışında bir şekilde elinden çıktığı anlaşılmış olup bu itibarla ...'ın yasal ciranta olmasının hukuken mümkün olmadığı, ciro silsilesindeki kopukluk nedeniyle de diğer cirantaların da hak sahibi olamayacağı gerekçesiyle davacı tarafça açılan davaların kabulüne, çek nedeniyle davacı tarafın borçlu olmadığının tespitine, çekin iptaline karar verilmiş, hüküm davalı ...-... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Temyiz eden davalılar dava konusu çeke ciro yolu ile hamil olmuşlardır. Dava konusu çekin tetkikinde görünürde ciro silsilesinde kopukluk bulunmamaktadır. Bu durumda davacıların kendileri ve keşideci ile aralarındaki şahsi defilerin temyiz eden davalılara karşı ileri sürülebilmesi için, dava tarihi itibariyle somut olayda uygulanması gereken 6762 sy.

TTK'nın 599. maddesi uyarınca bu davalıların çeki kötü niyetle iktisap ettiklerinin, başka bir anlatımla davacıların borçlu olmadıklarını bile bile temlik aldıklarının kanıtlanması gerekmektedir. Dosyada temyiz eden davalıların dava konusu çeki kötü niyetle iktisap ettiklerine dair yeterli ve inandırıcı delil bulunmamaktadır.

Mahkemece bu yönler gözetilmeden, temyiz eden davalılar yönünden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi 3. kişilerin haklarını etkileyecek şekilde “çekin iptaline” biçiminde hüküm oluşturulması da usul ve yasaya aykırıdır.