Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/11461 K.2014/8957

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davalı N.. O.. yönünden davanın kabulüne diğer davalılar yönünden davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av. H.. S.. gelmiş, davalılar tarafından kimse gelmemiş olduğundan, onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Dava, teminat olarak verildiği iddia olunan çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davalı N. vekili, 28.05.2011 tarihli cevap dilekçesinde davayı kabul etmiştir. Davalı F.. K.. cevap dilekçesinde dava konusu çekin davacı ile ortak iş yaptıkları dava dışı Yunan Şirketi ile olan satım sözleşmesi gereğince Yunan Şirketine verilmek üzere düzenlendiğini, çekin dava dışı Yunan Şirketine olan borç nedeniyle verildiğini bildirerek davanın reddini istemiştir. Diğer davalılar davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, toplanan delillere göre; takip alacaklısı vekilinin müvekkili adına davayı kabul ettiği kambiyo hukuku hükümleri ve dava konusu çekteki ciranta silsilesi de göz önünde tutulursa davacının kendinden önceki şahıslardan alacaklı olduğu,dolayısıyla bu şahıslara karşı dava açamayacağı, bu şahısların pasif husumet ehliyetlerinin bulunmadığı, davalı F.. K.. bakımından ise davacının elinde iddiasını kanıtlar nitelikte yazılı belge olmadığı gerekçeleriyle takip alacaklısı N.

N. O. yönünden kendi beyanları da dikkate alınarak davanın kabulüne, davacının takip dosyası nedeniyle bu davalıya borçlu olmadığının tespitine, diğer davalılar yönünden davanın reddine, koşulları oluşmadığından bir kısım davalıların tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş,hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu çekin, 28.09.2011 keşide tarihli, A.bank M. Şubesine ait, davalı A. Ltd. Şti. tarafından davalı G. Ltd. Şti. lehine düzenlenmiş 500.000 Euro bedelli olup, lehdar G. Ltd. Şti. tarafından davalı A.. S..'na, davalı A.. S.. tarafından davacıya, davacı tarafından davalı F.. K..'a , davalı F.. K.. tarafından da davalı N.. O..'na ciro edildiği ve N. tarafından da takibe konulduğu anlaşılmaktadır.

Davacı işbu davasında bu çekin bedelsiz olduğu iddiasına dayanmış olup, bu niteliği itibariyle dava İİK'nun 72. maddesi gereğince açılmış menfi tespit davasıdır. Mahkemece İİK 87. maddesi gereğince açılan menfi tespit davası olduğu şeklinde gerekçelendirme doğru olmadığı gibi, yukarıda da yazılı olduğu üzere davacı çekte kendisinden önceki keşideci A. Ltd. Şti, lehdar G. Ltd. Şti, ciranta A..

S..'ndan alacaklı durumda olup, anılan davalılar aleyhine menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı ve hukuki yararın da bir dava şartı olduğunun gözetilmemesi de doğru değildir. Mahkemece anılan davalılar hakkında açılan davanın bu nedenle reddi gerekirken yazılı olduğu şekilde adı geçen davalıların pasif husumet ehliyetleri bulunmadığı şeklinde gerekçe oluşturularak yazılı biçimde karar verilmesi de isabetsizdir.

Öte yandan, davalı F.. K..'un cevap dilekçesindeki beyanları gözetilerek anılan davalı hakkındaki davanın kabulü gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması da bozmayı gerektirmiştir.