Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/1287 K.2013/6740

Taraflar arasındaki karşılıklı malın iadesi - istihkak - menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın kabulüne, karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı (birleşen davalar davacısı) vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı-birleşen davalar davalısı vekili; müvekkili ile davalı-birleşen davalar davacısı şirket arasında finansal kiralama sözleşmeleri akdedildiğini, davalı-birleşen davalar davacısının kira bedellerini ödememesi nedeniyle temerrüde düştüğünü, bunun üzerine borcunu 60 gün içinde ödemesi aksi halde sözleşmenin feshedileceğini belirten ihtarnamenin keşide edilerek gönderildiğini, borcun ödenmemesi ve sözleşme konusu malların teslim edilmemesi nedeniyle sözleşmelerin feshedildiğini belirten ihtarnamelerin gönderildiğini belirterek sözleşme konusu malların müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı-birleşen davalar davacıları vekili; 14.11.2005 tarihli 1552600 sayılı sözleşmeye konu SVT marka makinenin ve 17.12.2007 tarihli 7020042 sayılı sözleşmeye konu TİFMAK marka makinenin borcunun davacı-birleşen davalar davalısı tarafından satıcı firmaya tam olarak ödenmediğinden makinelerin hiçbir zaman çalıştırılamadığını, buna rağmen müvekkilinin SVT marka makinenin borcunu ödediğini ancak bugüne kadar makinenin devrini alamadığını, aynı şekilde 14.11.2005 tarihli 1552601 sayılı NGR marka makinenin kira ödemelerinin düzenli olarak müvekkili tarafından yapıldığını, buna rağmen makinenin devrini alamadığını,edimlerini yerine getirmeyenin davacı-birleşen davalar davalısı olduğunu, müvekkilinin zarara uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Bu davayla birleşen İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/361 Esas sayılı dosyasında davalı-birleşen davalar davacıları vekili; taraflar arasında akdedilen 8005235-01 sayılı finansal kiralama sözleşmesine konu makine üzerine tedbir konulduğunu, makinenin ehliyeti ve yetki belgesi olmayan kişilerce söküldüğünü ve parça parça götürüldüğünü, bu nedenle sözleşmeye konu makinenin hurdaya çıkarıldığını belirterek müvekkilinin sözleşme konusu makinenin maliyeti kadar borçlu olmadığının tespitine ve makinenin değerinin davacı-birleşen davalar davalısına olan borçlarından mahsubuna , bu değeri karşılayan senetlerden dolayı borçlu olmadıklarının tespitine ve anılan senetlerin taraflarına iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Bu davayla birleşen İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/316 Esas sayılı dosyasında davalı-birleşen davalar davacıları vekili.

07.02.2011 tarihli haciz tutanağında 1 numarada yazan ve 17283 sayılı sözleşmeye konu mal ve 4 numarada yazan 7017879 sayılı sözleşmeye konu mal sökülürken, müvekkili şirket yetkilisinin her iki makinenin dozajlama ünitelerinin müvekkillerine ait olduğunu belirterek istihkak iddiasında bulunduğunu, ancak davacı-birleşen davalar davalısının bu iddiayı kabul etmeyerek bu üniteleri de sökerek götürdüğünü, 1 nolu makinenin sözleşme tarihi 2006 olmasına rağmen dozajlama ünitesinin tarihinin 2007 olduğunu,

4 nolu makinenin sözleşme tarihi 2007 olmasına rağmen dozajlama ünitesinin tarihinin 2006 olduğunu belirterek söz konusu dozajlama ünitelerinin müvekkillerine iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davalarda davacı-birleşen davalar davalısı vekili; davalı-birleşen davalar davacılarının her iki dosyadaki iddialarının da kendileri tarafından açılan davada incelenebilecek iddialar olduğunu, bu davaların açılmasında hukuki menfaat olmadığını, dozajlama ünitelerinin makinelerin birer parçası olduğunu, asıl makineden ayrı olarak düşünülemeyeceğini, Ankara Sanayi Odası'nın incelemesi neticesinde düzenlenen raporda da bu hususun tespit edildiğini, gümrük çeki listesinde de bu parçaların yer aldığını, kaldı ki davalı-birleşen davalar davacılarının bu iddialarını ispatlayacak bir belge sunmadıklarını, ayrıca davaya konu makinenin ehil olmayan kişilerce söküldüğü iddiasının da doğru olmadığını savunarak birleşen davaların reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; bilirkişi raporu ile davacı-birleşen davalar davalısının taleplerinin haklı olduğunun tespit edildiği, davalı-birleşen davalar davacısı şirketin 17.12.2007 tarihli 7020042 sayılı sözleşmeye konu mallarla ilgili olarak 2 yıla yakın bir süre ayıp iddiasında bulunmadığı, iade davası gündeme geldiğinde ileri sürülen bu iddianın samimi bulunmadığı, birleşen 2011/316 esas sayılı davada 07.02-08.02.2011 tarihlerinde söküm işlemi yapılamadığı,

16.05.2011 tarihinden itibaren yaklaşık 10 günlük sürede icra dairesince seçilen makine mühendisi bilirkişi tarafından davacı-birleşen davalar davalısı tarafça temin edilen 2 kişilik teknik ekiple söküm işlemi yapıldığı, finansal kiralayanın maliki bulunduğu bir mala zarar verdiği iddiasının incelenebilir bir yanının olmadığı,kaldı ki davalı-birleşen davalar davacısı şirketin kira bedelini ödemede temerrüde düştüğü, davacı-birleşen davalar davalısının mülkiyetindeki mal bedelini kira bedelinden düşme gibi bir zorunluluğunun olmadığı,

2011/361 esas sayılı davada davacı-birleşen davalar davalısı tarafın sunduğu eksper raporuna göre gümrük alanında dozajlama ünitesinin bulunduğu, ikinci sözleşmenin ithali sırasında düzenlenen çeki listesinde dozajlama ünitesinin var olduğu dikkate alındığında istihkak iddiasının yerinde olmadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, birleşen davaların reddine karar verilmiş, hüküm davalı-birleşen davalar davacıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.