Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/15882 K.2014/12247

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanınreddine yönelik olarak verilen hükmün davalılar vekilince duruşmalı ve davacı vekilince de duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacılar vek. Av. H.. Ç.. ve davalılar vek. Av. N.. Ö..' ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Dava, davalı tarafa verilen teminat bonosunun geçerli olmadığından bahisle bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere göre; dava konusu bononun davacı A.. S.. tarafından davalı R..

B.. adına daire satın alınması ve dairenin ferağının gerçekleştirilmesi işleminin yapılamaması ihtimaline binaen teminat olarak düzenlendiği, uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan BK.158. madde uyarınca taraflar arasındaki akdin, taraflar arasındaki protokolde belirtilen zaman içerisinde yerine getirilememesi durumunda, protokolde belirtilen dava konusu bononun hiçbir ihtara gerek olmaksızın tahsile konulabileceği yönündeki düzenlemenin hukuken cezai şart niteliğinde olduğu, taraflar arasındaki protokolün tapulu taşınmazın devrine ilişkin sözleşme niteliğinde olup, resmi biçimde yapılmadığından geçersiz olduğu,

geçerli doğmuş bir borç ilişkisinin bulunmadığı sürece bu borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi halinde öngörülmüş olan ve fer'i nitelikte bulunan cezai şartın da geçerli olmadığından davacıların sorumlu tutulamayacağı, dava konusu bonoda ve protokolde davalı A.. B..'ın isim ve imzasının bulunmadığı gerekçeleriyle dava konusu bono ve protokolün davacılar A.. S.., M.. S.. ve davalı R..

B.. ile sınırlı olmak üzere iptaline, davacıların bono ve belgeden dolayı davalı R.. B..'a borçlu olmadıklarının tespitine, davalı A.. B.. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm davalı R.. B.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ile davalı R.. B.. arasında düzenlenen protokol, yerel mahkemenin kabulünde olduğu gibi taşınmaz satışına ilişkin bir harici satış sözleşmesi olmayıp, davacıların davalı R.. B..'dan aldıkları borcun ne şekilde ifa edileceğini gösterir bir protokol olup, davacıların protokolde yer alan taahhütlerini yerine getirmemeleri halinde senedin takibe konulabileceği hususlarını içermektedir. Bu durumda mahkemece, uyuşmazlığın bu ilkeler çerçevesinde tartışılıp değerlendirilmesi gerekirken, protokolün nitelendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.