Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/16582 K.2013/17259

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... ile davalı vek. Av. ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, davalı şirketle Barter Sözleşmesi imzaladığını, Barter çekinin alım – satım işleminin gerçekleşmesi için en önemli unsur olduğunu, barter çeki düzenlenmediği durumlarda alım – satım işleminin gerçekleşemeyeceğinin açık olduğu, dava dışı ... Limited Şirketi ile olan barter sistemi gerçekleşemediğinden hesap ekstresinde görünen borcun hatalı olduğunu, davalı tarafın işlemi sonucu müvekkili şirketin zarara uğradığını ileri sürerek, şimdilik 6.000 TL alacaklarının 28.11.2005 tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Yargılama sırasında talebini 311.500 TL'ye çıkartarak, davasını ıslah etmiştir.

Davalı vekili, Barter Sözleşmesine göre müvekkilinin tarafların anlaşmazlığından sorumlu olmadığını, alıcı davacı tarafından düzenlenen Barter çekinin satıcıya verilmesi gerektiğini, davacının bu şekilde davranmasından dolayı kusurlu davrandığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece dosya kapsamı, bilirkişi raporu, Barter Sözleşmesine göre; davacı şirketle dava dışı şirket arasında Barter kuralları doğru şekilde işletilmediğinden davacının iddiasının haklı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 6.000 TL'nin 28.11.2005 tarihinden, 305.500 TL'nin işlem tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte toplam 311.500 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece, 25.05.2009 tarihli bilirkişiler ... ve Prof. Dr. ...'den alınan ilk raporda, 'Barter Sözleşmesine göre, Barter İşleminin gerçekleşmesi için çekin bir nüshasının satıcıda bir nüshasının alıcıda bir nüshasının da aracı kurumda (... A.Ş) olması gerekmektedir. Bu dağılım fiilen gerçekleşmediği için burada ... A.Ş'ye ait bir kusur bulunmaktadır. Çünkü ... A.Ş'nin davalı yetkililerine,... 14.06.2005, 06.04.2006 ve 07.11.2006 tarihlerinde gönderilen mesajlarda ... Mobilya Ltd. Şti. ile 200.000 USD'lik Barter işleminin gerçekleşmediği açık bir şekilde ifade edilmiştir. Bu bildirimde ... A.Ş ile ... Mobilya Ltd. Şti. arasında bir sözleşme yapılmadığı ve 10003229 nolu Barter çekinin iptal edildiği yazılmıştır.

Barter Sözleşmesine göre, kurallar doğru şekilde işletilmediğinden davacı taraf savında haklı görülmektedir. Çünkü karşılıklı olarak çekin iptali kararının alınmaması durumu değiştirmez. 25.05.2009 tarihli ilk bilirkişi raporunda, "Davacı çekin iptal edildiğini davalı tarafa önceden bildirmiştir.” diye belirtilmiştir. Bu rapora davalı vekilinin itirazı üzerine bu bilirkişiler yanına Barter uzmanı Prof. Dr. ... alınarak düzenlenen ikinci raporda,”...

Bu doğrultuda barter sisteminde davacı aleyhine 200.000 USD'lik borç ya da dava dışı ... Mobilya Ltd. Şti. leline bu tutarda bir alacak kaydının hukuki bir temeli olmayacağı açıktır. Barter Sisteminde üyeler arasında yapılan sözleşmelerin hüküm ifade etmemesi veya sözleşmenin sona erdirilmesi durumunda izlenmesi gerekli yol, barter sistemindeki kayıtların eski hale getirilmesidir.

Eş söyleyişle, üyelerin barter sisteminde cari hesap şeklinde işleyen hesaplardaki alacak ve borç kayıtları da böylece temelden yoksun kalacaktır... O halde davalının bir komisyon bedeline hak kazanabilmesi için tamamlanmış bir barter işleminin varlığına ihtiyaç vardır. Oysa davacı ile dava dışı ... Limited Şirketi arasında davalının komisyon bedeli hak etmesini gerektirecek bir barter işlemi yapılmamıştır...

Davalının komisyon bedeli talebinde bulunmasını gerektirecek şartların doğmadığı ve bu nedenle davacıdan herhangi bir alacak talebinde bulunamayacağı, öte yandan barter sistemi çerçevesinde tutulan cari hesap nezdinde davacının hesabına borç olarak yazılan (200.000 USD) miktarın, kaydın hukuki temelden yoksun olduğu..” sonucuna varılmıştır.

Mahkemece anılan bu raporlara itibar edilmeyerek her iki talebin de kabulüne şeklinde hüküm oluşturulmuştur. Ancak, iddia, savunma, toplanan delillere göre, davacı talebi olan 200.000 USD yönünden kayıt düzeltilmesine karar verilmesi gerekirken, bu talep için “tahsiline” hükmü doğru olmadığı gibi taraflar arasında itiraza uğramayan Barter sözleşmesindeki “L=kredilendirme” ile diğer hükümleri gözetilerek, davalı ...

Şirketinin komisyon ücretini hak edebilmesi için, yapılan işlemin tamamlanmış işlem olup olmamasının önemi, somut olayda dava konusu işlemin ise, davacı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında tamamlanmamış ise de, taraflar arasında (davacı ve davalı arasında) tamamlanmış işlem olup olmayacağı yönünde yeterince durulup, karar yerinde tartışılıp, gerekçeleri de gösterilerek bir sonuca varılması gerekirken, davacı ile dava dışı ... Ltd.

Şirketi arasındaki işlemin tamamlanmamış olduğu gerekçesiyle, davalı ... Şirketinin komisyon hak etmediğinin yazılı olduğu şekilde kabulü de isabetsizdir.