Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/16867 K.2014/13470

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalılardan Şekerbank A.Ş vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. H.. Ö.. ile davalılardan Şekerbank T.A.Ş vek. Av. N.. B.. gelmiş, diğer davalı taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilince keşide edilen çeklerin ticari ilişki gereği lehdar – davalı A. Ltd. Şti.'ne verildiğini, müvekkilince davalı Aslantaş Ltd. Şti arasında düzenlenen 13.08.2012 tarihli “Çek İade Protokolü” ile 12 adet toplam değeri 500.000 TL olan davalı bankaya tahsil için verilen çeklerin müvekkiline iadesinin kararlaştırıldığını, davalı bankanın hak sahibi olmadığını ileri sürerek müvekkilinin her iki davalıya da 12 adet toplam 500.000 TL bedelli çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Aslantaş Ltd. Şti. temsilcisi, davayı kabul ettiğini bildirmiştir.

Davalı banka vekili, müvekkili banka tarafından A. Tarım Ür... Ltd. Şti'ne kullandırılan kredi nedeniyle kredi borcunun ödenmesi amacıyla dava konusu çeklerin diğer davalı A.... Ltd. Şti tarafından ciro edilerek verildiğini, müvekkili bankanın iyiniyetli hamil olduğunu, bankanın diğer davalı şirket ile kredi ilişkisi içinde olup davacı ile ilgisinin bulunmadığını, çeklerin bankaya tahsil için değil, kredi borcuna karşılık ve borçtan düşülmek üzere ciro edilerek verildiğini belirterek davanın reddi ile %40 tazminatın tahsilini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller neticesinde, çeklerin davalı A.Ltd.

Şti'nin cirosu ile davalı bankaya verildiği, dava tarihinden sonra bir kısım çeklerin karşılıksız olduğu, yazılarak icra takibine konulduğu, dosyaya ibraz edilen davalı bankaya ait “Vadeli Çek Portföy Raporu”nda dava konusu çeklerin teminat olarak girişinin yapıldığının yazıldığı, çeklerin teminat olarak banka kayıtlarına alındığının yazılı olması karşısında çeklerin bankaya diğer davalı kredi borçlusu şirket tarafından teminat olarak teslim edildiğinin kabulü gerektiği bir başka ifade ile davalı bankanın yetkili hamil olmadığı,

hal böyle olunca davalı bankanın iyiniyetli hamil olup olmadığının araştırılmasının sonuca etkili olmadığı gerekçeleri ile her iki davalı yönünden davanın kabulüne, dava konusu çekler nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine davacının tazminat isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davalı banka vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu çeklerde davacı keşideci, davalılardan A. Ltd. Şti lehdar, diğer davalı Şekerbank A.Ş ciro yolu ile hamil durumundadır. Davacı yan, çeklerin davalı bankaya diğer davalı şirket tarafından tahsil için verildiğini ve bankanın yetkili hamil olmadığını iddia etmiş davalı banka vekili ise çeklerdeki ciroların tahsil cirosu olmadığını savunmuştur.

Dava konusu çeklerdeki cirolarda “Tahsil içindir” “Bedeli Tahsildedir” gibi ifadeler yer almadığından, ciroların temlik cirosu olduğunun kabulü yasa hükmü gereğidir. Davacı ile davalı A. Ltd. Şti arasındaki protokolden kaynaklanan def'ilerin hamil durumundaki bankaya karşı ileri sürülebilmesi ise hamilin bu çekleri kötüniyetle iktisap ettiğinin kanıtlanması koşuluna bağlıdır.

Mahkemece uyuşmazlığın belirtilen bu ilkeler çerçevesinde tartışılıp değerlendirilmesi gerekirken somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.