Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/1867 K.2013/5693

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacının dava dışı ...

Tarım Makinaları ve Parça San ve Tic A.Ş.'ye sipariş ettiği mallar nedeniyle 2 adet çek verdiği, malların teslim edilmediğini, çeklerin davalıya ciro edildiğini, daha önce Kilis Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/327 Esas sayılı dosyasından menfi tespit ve çek iptali davasının açıldığını, ancak mahkemece çekleri elinde bulundurana davanın ihbar edilmesi talebinin reddedildiğini, bu nedenle iş bu davanın açıldığını, davalının çekleri Faktoring Hizmetleri kapsamında aldığını,

alacağın temliki hükümlerine göre ödemezlik definin ve itirazların davalıya karşı da ileri sürülebileceğini belirterek Kilis Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/327 Esas sayılı dosyası ile işbu dosyanın birleştirilmesine, davacının çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, mahkemenin yetkisiz olduğunu, genel yetki kuralı gereği davalının ikametgahı mahkemesi olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri ve İİK 72/3 md gereğince icra takibinin yapıldığı yer olan Kadıköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, dava dilekçesinin yetki yönünden reddi ile dosyanın İstanbul Asliyet Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini talep ettiklerini, birleştirme talebinin yerinde olmadığını, davalının yasal ve iyiniyetli hamil olduğunu, çeklerin ...

Makina Sanayi A.Ş.'den faktoring sözleşmesi kapsamında faturalara istinaden aldığını, keşideci ve cirantalar arasındaki borcun doğuş sebebini araştırmak ve kanıtlamakla yükümlü olmadığını, şahsi defilerin iyiniyetli hamile ileri sürülemeyeceğini, çeklerin teminat çeki olmadığını belirterek davanın reddine ve % 40 tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre ... Makina A.Ş.'ye mal karşılığı olmak üzere çeklerin verildiği, ancak sipariş edilen malların davacıya teslim edilmediği, davalıya verdiği, Kilis Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/327 Esas sayılı dosyasında davacının dava konusu çekler nedeniyle ...

Tarım Makineleri A.Ş.'ye borçlu olmadığına karar verildiği, faktoring şirketlerinin yönetmelik gereği kambiyo senetlerine dayansa bile mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamayacakları, tahsilini üstlenemeyeceği, dava konusu çeklerin de mal karşılığı avans olarak ...

Tarım Makineleri A.Ş.'ye verildiği, ancak siparişlerin davacı şirkete teslim edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının dava konusu çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tespit ve istirdat davalarında yetkili mahkeme İİK 72/son maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Hükme göre, menfi tespit ve istirdat davaları takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Somut olayda icra takibi ...'da başlatılmış olup, davalı şirketin muamele merkezi de İstanbul'da bulunduğundan çekin keşide yeri olan Kilis mahkemeleri yetkili değildir. Mahkemece davalının süresinde yaptığı yetki itirazı gözetilerek yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek hüküm kurulması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.